ڕۆڵی ئامێرە هەڵبژێردراوەکان لە چاکسازی و خۆپاراستن لە برینداربوون

چاکبوونەوە لە پێکان شەڕێکی جەستەیی و دەروونییە. زۆرجار ترس لە دووبارە برینداربوونەوە مرۆڤەکان لە هۆڵی وەرزش دوور دەخاتەوە دوای ئەوەی جەستەیان چاک بووەتەوە.

لە کاتێکدا کێشی ئازاد پێویستی بە هاوسەنگی و هەماهەنگی هەیە کە ڕەنگە جەستەیەکی بریندار کەمی هەبێت، ئامێری هەڵبژێردراو ژینگەیەکی سەلامەت و کۆنترۆڵکراو بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی هێز دابین دەکات. هەر لەبەر ئەمەشە کە ئەم ئامێرانە لە نزیکەی هەموو کلینیکی چارەسەری فیزیایی و دامەزراوەی پزیشکی وەرزشی پلە باڵاکاندا دەبینیتەوە.

لەم بابەتەدا، لێکۆڵینەوە لەوە دەکەین کە چۆن ئامێرەکانی ڕاهێنانی هێز پردێک لە نێوان پێکان و لوتکەی ئەدای کارکردندا دروست دەکەن، و چۆن دەتوانن جەستەت 'دژە فیشەک' بکەن لە بەرامبەر پاشەکشەی داهاتوو.

1. بۆچی ئامێری هەڵبژێردراو گرینگە بۆ چاکسازی

کاتێک جومگەیەک یان ماسولکەیەک بریندار دەبێت، هێز و سەقامگیری لەدەست دەدات. ئامانجی چاکسازی گەڕاندنەوەی کارکردنە بەبێ ئەوەی بارگاویکردنی زۆری شانە تێکچووەکان بێت. ئامێری هەڵبژێردراو بە شێوەیەکی ناوازە گونجاوە بۆ ئەم ئەرکە لەبەر سێ هۆکار:

و/ گۆشەگیری و سەقامگیری

ئەگەر ئەژنۆت بریندار بوو، ئەنجامدانی چەقۆی باربێل مەترسیدارە چونکە 'قاچی باش'ت لەوانەیە قەرەبووی ئەو قاچە خراپە بکاتەوە، کە دەبێتە هۆی ناهاوسەنگی.

• چارەسەر: ئامێری درێژکردنەوەی قاچ ڕێگەت پێدەدات چوار سەری قاچی بریندار بە تایبەتی جیا بکەیتەوە. ئامێرەکە چەناگە و پشتت جێگیر دەکات، دڵنیای دەدات لە 100%ی تەرکیزکردن لەسەر ماسولکەی ئامانج.

ب- مەودای جووڵەی کۆنترۆڵکراو (ROM)

کێشە ئازادەکان پشت بە هێزی کێشکردن و زەبری هێز دەبەستن. ئەگەر کۆنترۆڵی دامبڵێک لەدەست بدەیت، ئەوا دەکەوێتە خوارەوە.

• چارەسەر: ئامێرە هەڵبژێردراوەکان لەسەر ڕێڕەوێکی جێگیر دەجوڵێن. زۆرێک لە ئێمە ئامێرە هەڵبژێردراوەکانی XYS Fitness تایبەتمەندی شوێنی دەستپێکردنی ڕێکخراون. ئەمەش ڕێگە بە نەخۆشێک دەدات کە نەرمییەکی سنوورداری هەیە (بۆ نموونە شانێکی بەستوو) کە جوڵەکە لە مەودای بێ ئازاردا دەست پێبکات و وردە وردە بە تێپەڕبوونی کات زیاد بکات.

ج- پێشکەوتنی بچووک

ڕیهاب پێویستی بە هەنگاوی بچووک هەیە. بازدان لە دامبڵی 10 پاوەندەوە بۆ دامبڵێکی 15 پاوەند زیادبوونی 50%- زۆرجار زۆرە بۆ ڕیشاڵی بریندار.

• چارەسەر: کۆی کێش لەسەر یەکە هەڵبژێردراوەکان ڕێگە بە ڕێکخستنی بچووک و زیادە دەدات، زۆرجار کەمترین 5 پاوەند، ڕێگە بە باری زیادە سەلامەت و پێشکەوتوو دەدات.

2. خۆپاراستن: باشترین دەرمان

پێویست ناکات بریندار بیت بۆ ئەوەی سوود لە سەلامەتی ئامێرەکان وەربگریت. 'Prehab' (Preventative Rehab) ڕەوتێکی گەشەسەندووە لەنێو وەرزشوانانی زیرەکدا.

بەهێزکردنی شانە بەستەرەکان

زۆرجار برینداربوون لە ماسولکەکاندا ڕوونادات، بەڵکو لە ڕیشاڵ و بەستەرەکاندا ڕوودەدات. ڕاهێنانی بەرگری بەردەوام لەسەر ئامێری هەڵبژێردراو هێزی کێشکردنی ئەم شانانە زیاد دەکات.

• نموونە: بەهێزکردنی بڕبڕەکانی پشت لەسەر کۆڵی قاچی دانیشتوو دەتوانێت مەترسی دڕانی ACL لە یاریزانانی تۆپی پێ و باسکەدا بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکاتەوە.

ڕاستکردنەوەی ناهاوسەنگی ماسولکەکان

زۆربەی خەڵک لایەنێکی باڵادەستیان هەیە. بە تێپەڕبوونی کات ئەم ناهاوسەنگییە پێکهاتەی ئێسکەپەیکەرەکان لە یەکڕیزی دەردەهێنێت و دەبێتە هۆی ئازارێکی درێژخایەن.

• چاککردنەوە: بەکارهێنانی ئامێری ئایسۆ-لاتەرال (کە قۆڵەکان بە شێوەیەکی سەربەخۆ دەجوڵێن) لایەنی لاوازتر ناچار دەکات کە بگرێتەوە، ئەمەش سیمیتری دەگەڕێنێتەوە و مەترسی پەستان کەم دەکاتەوە.

تێڕوانینی کلینیکی: توێژینەوەیەک کە لە گۆڤاری چارەسەری فیزیایی ئێسک و پروسکی و وەرزشیدا بڵاوکراوەتەوە ، پشتڕاستی دەکاتەوە کە ڕاهێنانی بەرگری لەسەر بنەمای ئامێر کاریگەرە بۆ کەمکردنەوەی ئازار و باشترکردنی کارکردن لە نەخۆشانی تووشبوو بە هەوکردنی ئێسک و جومگەی ئەژنۆ.

3. نمونەی پرۆتۆکۆڵەکانی چاکسازی

ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: هەمیشە پێش دەستپێکردنی بەرنامەی ڕاهێنان دوای برینداربوون، ڕاوێژ بە پزیشک یان چارەسەرکەری فیزیایی بکە.

لێرەدا چۆن ئامێری هەڵبژێردراو بە شێوەیەکی باو بەکاردەهێنرێت بۆ چارەسەرکردنی ناوچە تایبەتەکان:

ئەژنۆ (پۆست-ACL یان ئەژنۆی ڕاکەر)

• ئامێر: پەستانی قاچ (هەڵبژێردراو)

• بۆچی: ڕاهێنانێکی 'زنجیر داخراو'ە کە کواد و گلوت بەهێز دەکات بە هێزی بڕینی کەمتر لەسەر ئەژنۆ لە چاو ئامێری درێژکردنەوە.

• تەکنیک: بەکارهێنانی تەمپۆیەکی خاو (٣ چرکە دابەزین، ٣ چرکە بەرەو سەرەوە). دڵنیابە لە شوێنپێی ئەژنۆکان بەسەر پەنجەکانی قاچدا.

شان (پرسەکانی کۆفی ڕۆتاتۆر)

• ئامێر: ڕیزی دانیشتوو / دواوەی دێڵت فلای

• بۆچی: زۆرجار ئازاری شان بەهۆی 'کەوتنە خوارەوە' بۆ پێشەوە دروست دەبێت. بەهێزکردنی بەشی سەرەوەی پشت شانەکان ڕادەکێشێت بۆ ڕێکخستنی دروست.

• تەکنیک: سەرنج بدە بە فشاری شانەکان بەیەکەوە لە لوتکەی جوڵەدا.

بەشی خوارەوەی پشت

• ئامێر: چەقاندنی سک و درێژکردنەوەی خوارەوەی پشت

• بۆچی: ناوەکی لاواز بڕبڕەی پشت ناچار دەکات بارەکە لە کاتی چالاکییەکانی ڕۆژانەدا وەربگرێت.

• تەکنیک: کێشی سووک بەکاربهێنە و سەرنجت لەسەر بەهێزکردنی ناوکەکە بێت نەک وەرچەرخانی جەستە.

4. گرنگی ئامێری نەرم

بۆ نۆژەنکردنەوە، کوالیتی ئامێرەکە ناتوانرێت دانوستان لەسەر بکرێت. ئامێرێک کە 'چەسپێت' یان خۆلێدانی هەبێت دەتوانێت ببێتە هۆی لەرزینێکی لەناکاو، ئەمەش مەترسیدارە بۆ ماسولکەیەکی بریندار.

هەر لەبەر ئەمەشە کە چاککردنەوەی ئامێرە هەڵبژێردراوەکان زۆر گرنگە.

• داری ڕێنمایی: دەبێت چەور بکرێت بۆ دڵنیابوون لە جووڵەی شلە.

• کێبڵەکان: دەبێت پشکنینیان بۆ بکرێت بۆ ڕێگریکردن لە چەقین.

ئەنجام

ئامێری هەڵبژێردراو زیاترە لە تەنها ئامرازێک بۆ دروستکردنی ماسولکەی گەورە؛ ئامرازێکی گرنگە بۆ چاکبوونەوە و تەمەن درێژی. ئەم ئامێرانە بە پێشکەشکردنی سەقامگیری و گۆشەگیری و بەرگری کۆنترۆڵکراو، ڕێگە بە هەر کەسێک دەدەن- بەبێ گوێدانە مێژووی پێکان- بە سەلامەتی ڕاهێنان بکات.

جا تۆ چارەسەرکەری فیزیایی بیت کە کلینیکێک پۆشیت یان خاوەن هۆڵێکی وەرزشیت کە بەدوای خزمەتکردنی دیمۆگرافیای هەمەچەشندا دەگەڕێیت، هەڵبژاردنی ئامێری گونجاو یەکەم هەنگاوە بەرەو چاکبوونەوە.

بەدوای وردبینی پلەی پزیشکیدا دەگەڕێیت؟ لێکۆڵینەوە لە مەودای ئەندازیاری بایۆمیکانیکیمان بکە ئامێری بەهێزی هەڵبژێردراو کە دیزاین کراوە بۆ پشتگیریکردنی جوڵەی سەلامەت و کاریگەر بۆ هەموو جەستەیەک.