उत्तम-रोइंग-यन्त्राणां चयनं कथं करणीयम्: रोइंग-यन्त्राणां शीर्ष-५ स्वास्थ्य-लाभाः

फिटनेस उपकरणानां जनसङ्ख्यायुक्ते जगति प्रवृत्तयः आगच्छन्ति गच्छन्ति च। परन्तु रोइंग मशीन् (अथवा एर्गोमीटर्) कालस्य परीक्षां स्थातवान्, अभिजात-पाँव-वाहकानां प्रशिक्षण-उपकरणात् विश्वव्यापी-गृहव्यायामशालासु मुख्य-उपकरणं यावत् विकसितम् अस्ति

लोकप्रियतायाः उदयः किमर्थम् ? कार्यकुशलत्वात् ।

यदा भवन्तः स्वसमयं ऊर्जां च कथं निवेशयितव्यम् इति निर्णयं कुर्वन्ति तदा भवन्तः निवेशस्य सर्वाधिकं प्रतिफलं इच्छन्ति । भवान् आरम्भकः वा अनुभवी क्रीडकः वा, नौकायानस्य शारीरिकलाभाः अतुलनीयाः सन्ति । अस्मिन् लेखे वयं भवतः स्वास्थ्याय रोवरस्य चयनं किमर्थं सर्वोत्तमः निर्णयः भवेत् इति पृष्ठतः विज्ञानं गोतां कुर्मः।

1. परमपूर्णशरीरस्य व्यायामः

नौकायानस्य विषये सर्वाधिकं सामान्या भ्रान्तिः अस्ति यत् एतत् केवलं 'बाहुव्यायामम्' अस्ति ।वास्तविकतया एतत् समग्रशरीरस्य कण्डिशनिङ्गस्य शक्तिकेन्द्रम् अस्ति ।

८६% नियमः

आङ्ग्लक्रीडासंस्थायाः अध्ययनस्य अनुसारं नौकायानं भवतः शरीरस्य ८६% मांसपेशिनां संलग्नं भवति . स्थिरबाइकस्य विपरीतम् (यत् क्वाड्-वत्सेषु केन्द्रितं भवति), नौकायानस्य कृते समन्वितप्रयत्नस्य आवश्यकता भवति:

• पादौ (शक्तेः ६०%) : क्वाड्, हैम्स्ट्रिंग्, ग्लूट् च आघातं चालयन्ति ।

• कोर (शक्तिः ३०%) : उदरं तिर्यक् च भवतः धडं स्थिरं करोति ।

• उपरितनशरीरं (शक्तिः १०%) : लैट्स्, रोम्बोइड्स्, स्कन्धाः, बाइसेप्स् च आकर्षणं समाप्तं कुर्वन्ति ।

एतस्य व्यापकसङ्गतिः इत्यस्य अर्थः अस्ति यत् भवान् स्वस्य पश्चशृङ्खलायां (शरीरस्य पृष्ठभागे) शक्तिं निर्मायति तथा च एकत्रैव स्वस्य पूर्वशृङ्खलायां कार्यं करोति, सन्तुलितं, कार्यात्मकं शरीरं निर्माति

गियरस्य अन्वेषणं कुर्वन्तु : एतत् पूर्णशरीरसङ्गतिं अनुभवितुं भवतः उपकरणस्य आवश्यकता वर्तते ये सुचारुप्रतिरोधं प्रदास्यन्ति। अस्माकं संग्रहं पश्यन्तु सर्वोत्तमानि रोइंग मशीनानि । एर्गोनॉमिक प्रदर्शनार्थं डिजाइनं कृतानि

2. श्रेष्ठ हृदय स्वास्थ्य

नौकायानं अद्वितीयं यतः एतत् एरोबिकक्रिया अस्ति यस्य कृते बलस्य आवश्यकता भवति । एषा द्वयस्वभावः भवतः हृदयं तान् सर्वान् सक्रियस्नायुसमूहान् रक्तं पम्पयितुं अधिकं परिश्रमं कर्तुं बाध्यते ।

हृदय स्वास्थ्य एवं सहनशक्ति

नियमितरूपेण नौकायानं भवतः VO2 Max वर्धयति —व्यायामस्य समये भवतः शरीरेण अधिकतमं प्राणवायुः उपयुज्यते । उच्चतरः VO2 Max उत्तमहृदयस्वास्थ्येन सह सहसंबन्धं करोति तथा च सहनशक्तिः। यतः भवन्तः गतिं नियन्त्रयितुं शक्नुवन्ति, अतः सर्वेषां फिटनेसस्तरानाम् कृते नौकायानं उपयुक्तम् अस्ति ।

• स्थिर अवस्था : दीर्घकालं लयात्मकं नौकायानं हृदयस्य सहनशक्तिं सुधरयति ।

• स्प्रिन्ट् : लघु, विस्फोटकविस्फोटः अवायवीयक्षमतायां सुधारं करोति ।

3. वजनप्रबन्धनं तथा कैलोरीदहनम्

यदि भवतः लक्ष्यं वजनं न्यूनीकर्तुं भवति तर्हि नौकायानयन्त्रं भयंकरं मित्रं भवति । यतः एतत् एतावन्तः मांसपेशीसमूहान् नियोजयति, ऊर्जायाः माङ्गल्यम् अविश्वसनीयतया अधिका भवति ।

कैलोरी समीकरणम्

भवतः भारस्य तीव्रतायाश्च आधारेण भवन्तः प्रतिघण्टां ६०० तः ९०० कैलोरीपर्यन्तं रोवर-वाहने दहितुं शक्नुवन्ति । एतत् द्रुतगत्या धावनस्य तुल्यम्, परन्तु संयुक्तप्रभावं विना ।

अपि च, उच्च-तीव्रतायुक्तं नौकायानं EPOC प्रभावं (Excess Post-exercise Oxygen Consumption) प्रेरयति । अस्य अर्थः अस्ति यत् भवतः शरीरं यन्त्रात् अवतीर्य घण्टाभिः यावत् कैलोरी दहति यतः तत् पुनः प्राप्तुं कार्यं करोति ।

4. न्यूनप्रभावः, उच्चः पुरस्कारः

व्यायामस्य एकं बृहत्तमं बाधकं सन्धिवेदना अस्ति । धावनं कूर्दनं वा जानुगुल्फयोः क्रूरं भवितुम् अर्हति ।

भवतः सन्धिषु रक्षणम्

रोइंग् is a closed-chain exercise , अर्थात् भवतः पादौ पादपट्टिकाभिः सह सम्पर्कं कुर्वन्ति। तत्र प्रभावाघातः नास्ति। एतेन एषः सम्यक् व्यायामः भवति :

• सक्रिय पुनर्प्राप्ति दिवस।

• गठियारोगयुक्ताः व्यक्तिः ।

• चोटस्य अनन्तरं पुनर्वासः।

अनुरक्षणयुक्तिः : भवतः आघातं सुचारुरूपेण प्रभावरहितं च स्थापयितुं सुनिश्चितं कुर्वन्तु यत् भवतः उपकरणं शीर्षरूपेण अस्ति। Basic Rowing Machine Maintenance , यथा मोनोरेलस्य अधः पोंछनं श्रृङ्खलातैलस्य जाँचं च, गतिः द्रवरूपेण भवतः सन्धिषु सुरक्षिता च तिष्ठति इति सुनिश्चितं करोति।

5. मानसिकस्वास्थ्यः ध्यानात्मक 'स्वूश'।

शारीरिकस्वास्थ्यं मानसिककल्याणेन सह अविच्छिन्नरूपेण सम्बद्धम् अस्ति । रोइंग् इत्यनेन एकः अद्वितीयः मनोवैज्ञानिकः लाभः प्राप्यते यस्य अभावः अन्ययन्त्रेषु भवति : लयः ।

तनाव निवारण

रोइंग-आघातस्य पुनरावर्तनीयः प्रकृतिः-Catch, Drive, Finish, Recovery-गहनतया ध्यानात्मकः भवितुम् अर्हति । फ्लाईचक्रस्य शब्दः (विशेषतः जल-वायु-रोवरयोः) श्वेत-कोलाहल-प्रभावं जनयति यत् विक्षेपान् अवरुद्ध्य सहायकः भवति ।

हार्वर्ड हेल्थ पब्लिशिंग् इत्यस्य अनुसारं लयात्मकं एरोबिक व्यायामः एड्रेनालिन्, कोर्टिसोल् इत्यादीनां तनावहार्मोनानाम् न्यूनीकरणं करोति तथा च शरीरस्य प्राकृतिकं मनोदशां वर्धयति इति एण्डोर्फिन्स् इत्यस्य उत्पादनं उत्तेजयति

निगमन

यदा भवन्तः पङ्क्तिं कर्तुं चयनं कुर्वन्ति तदा भवन्तः कार्यक्षमतां चिन्वन्ति। भवन्तः एतादृशं व्यायामं चिन्वन्ति यत् भवतः हृदयं दृढं करोति, भवतः मांसपेशिनां शिल्पं करोति, भवतः सन्धिषु रक्षणं करोति, भवतः मनः स्वच्छं करोति च-सर्वं एकस्मिन् सत्रे।

भवतः १५ निमेषाः वा एकघण्टा वा, नौकायानयन्त्रं परिणामं ददाति यत् अन्ये कतिचन उपकरणखण्डाः सङ्गतिं कर्तुं शक्नुवन्ति ।

भवतः दिनचर्यायाः परिवर्तनं कर्तुं सज्जाः? अस्माकं प्रीमियम चयनं ब्राउज् कुर्वन्तु रोइंग मशीन्स् तथा च स्वस्य गृहस्य व्यायामशालायाः लंगरं कर्तुं सम्यक् मॉडलं अन्वेष्टुम्।

बहुधा पृष्टाः प्रश्नाः (FAQ) .

प्रश्नः- किं नौकायानं मम कृते विशालं पृष्ठं दास्यति ?

अ: असम्भाव्यम्। यावत् भवन्तः ओलम्पिकस्प्रिन्टर इव प्रशिक्षणं न कुर्वन्ति तथा च विशालं कैलोरी अधिशेषं न खादन्ति, तावत् यावत् नौकायानं दुर्बलमांसपेशीं परिभाषां च निर्मास्यति, भवन्तं विशालं न कृत्वा भवतः मुद्रायां सुधारं करिष्यति।

प्रश्नः- धावनात् नौकायानं श्रेष्ठम् अस्ति वा ?

अ: अनेकेषां जनानां कृते, आम्। रोइंग् इत्यनेन समानमात्रायां कैलोरी दहति परन्तु सन्धिषु शून्यप्रभावः भवति, येन फुटपाथधावनस्य उच्चप्रभावस्य तुलने दीर्घकालीनसुष्ठुतायै स्थायिविकल्पः भवति

प्रश्नः- प्रतिदिनं नौकायानं कर्तुं शक्नोमि वा ?

अ: आम्, यतः न्यूनप्रभावः अस्ति, नित्यं नौकायानं सुरक्षितम् अस्ति। तथापि भवतः शरीरं शृणुत। कठिनसत्रेषु लघुपुनर्प्राप्तिपङ्क्तौ च क्रमेण करणं अतिप्रशिक्षणं निवारयितुं सर्वोत्तमः उपायः अस्ति ।

प्रश्नः- किं नौकायानेन उदरस्य मेदः दह्यते ?

अ: आम्। यद्यपि भवन्तः मेदः 'स्पॉट् रिड्यूस्' कर्तुं न शक्नुवन्ति तथापि नौकायानस्य उच्चकैलोरीदहनं समग्रवसाक्षयस्य योगदानं करोति । आघातस्य कोर-सङ्गति-सहितं मिलित्वा, एतत् कालान्तरे दुबला-मध्यभागं प्रकाशयितुं साहाय्यं करोति ।