چۆن ئامێری لەشجوانی لە چینەوە هاوردە بکەین؟

بەخێربێن بۆ ئامێرەکانی هۆڵی وەرزشی چین. لێرەدا لیستێک لە ١٣ ئامۆژگاری سەرەکی پێش ئەوەی ئامێری هۆڵی وەرزش هاوردە بکەیت لە چین-پێش خوێندنەوەی ئەمە مەکڕە!

1. تێچووی هاوردەکردن

پێویستە هەموو ئەو پارانە بزانیت کە پێویستە بیدەیت پێش ئەوەی داواکارییەک لە کۆمپانیایەکی دەرەوەی وڵات ئەنجام بدەیت. ئەم تێچووی هاوردەکردنی ئامێرەکانی هۆڵی وەرزش دەتوانن بریتی بن لە:

• تێچووی گواستنەوە و بیمە (بەپێی ئەو مەرجە بازرگانیانەی کە دانوستانیان لەسەر دەکەیت)

• GST

• باجی گومرگی و باج

• کۆگا

• پارەی دارایی

• پارەی خزمەتگوزارییەکانی وەک بەکارهێنانی دەڵاڵی گومرگی یان گواستنەوەی بار.

پێدەچێت پێویستت بە دیاریکردنی باجی گومرگی دروست بۆ ئەو کاڵایانە هەبێت کە دەتەوێت هاوردەیان بکەیت بۆ ئەوەی بزانیت چەندە پێویستە لە باجی گومرگیدا بدەیت. هەروەها بە ئەگەرێکی زۆرەوە پێویستت بە دابینکردنی وڵاتی سەرچاوەی کاڵاکان و بەهاکە (بەبێ گواستنەوە) بۆ حیسابی بڕی دروستی دەدرێت.

لە کۆتاییدا، ئەگەر تۆ بازرگانی جیهانی دەکەیت، تێچووی نیشتنەوە هۆکارێکی سەرەکییە بۆ حیسابکردنی تێچووی گواستنەوە. تێچووی دابەزین بریتییە لە کۆی تێچووی ناردنی بەرهەمێک لە ئاستی جیهانیدا، لەوانەش نرخی کڕین، کرێی گواستنەوە، گۆڕینی دراو، باج و هەر تێچوونێکی دیکەی پەیوەندیدار. بەهۆی هەموو گۆڕاوە جیاوازەکانەوە، تێچووی نیشتنەوە دەتوانێت دیاریکردنی قورس بێت، ئەمەش ئەوەیە کە پێویستە بۆ بینینی قازانجی ڕاستەقینەی بەرهەمەکانت.

کاتێک بیرۆکەیەکت هەبوو لەسەر تێچووی کۆتایی نیشتنەوەی شتێک، دەتوانیت بزانیت کە ئایا هاوردەکردن دەبێتە بژاردەیەکی کاریگەر لە ڕووی تێچوونەوە بۆ کاروباری هۆڵی وەرزشەکەت. زۆر پارەی زیادە هەیە کە پێویستە بیدەیت، زیاتر لە تێچووی هەر یەکەیەک لە کارگەیەک لە دەرەوەی وڵات، و ئەمانە دەتوانن کۆببنەوە. تۆ دەتەوێت بتوانیت داهاتێکی گونجاو لە وەبەرهێنانێک بەدەستبهێنیت دوای ئەوەی هەموو ئەم تێچوونانە لەبەرچاو گیرا.

بیرۆکەیەکی باشە کە ژمێریار، ڕاوێژکاری بازرگانی یان دەڵاڵی گومرگیەکەت بە حیساباتەکانتدا تێپەڕێت بۆ ئەوەی دڵنیا بیت کە تۆ حسابت بۆ هەموو ئەو تێچوونانە کردووە کە ئەگەری هەیە تووشی ببیت.

2. حیسابکردنی باج و باج

زاراوەی باجی هاوردەکردن

مەرجە بازرگانییە نێودەوڵەتییەکانی ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی (ICC) باوترین زاراوەیە کە بەکاردەهێنرێت بۆ دەربڕینی نرخدانان یان کێشەکانی پەیوەست بە مەترسی پەیوەست بە گواستنەوەی کاڵاکان. زۆرترین بەکارهێنانیان لە کاتی واژۆکردنی گرێبەستدا بریتین لە:

• لە کاتی ناردنی کاڵاکان لە ژێر EXW، دابینکەر بەرپرسیارە لە بەردەستکردنی کاڵاکان و ئامادەکردنی بۆ ناردن لە کاتی هاتنە دەرەوە لە کارگەکە. هەڵگر یان گواستنەوەی بار بەرپرسیارە لە بارکردنەکە لە وەرگرتنی سەروەت و سامانەکانی دەرەوەی کارگەکەوە تا شوێنی کۆتایی گەیاندن.

• لە کاتی گواستنەوە لە ژێر FOB، دابینکەر بەرپرسیارە لە ناردنی کاڵاکان بۆ بەندەری بارکردن و بۆ سەر کەشتییەکە. لەم خاڵەدا بەرپرسیارێتی دەگوازرێتەوە بۆ گواستنەوەی بار تا شوێنی کۆتایی گەیاندن.

• لەکاتی ناردنی کەشتی بەپێی CIF، کۆمپانیای گواستنەوە ئاگاداری بیمەی گواستنەوە و گواستنەوە دەبێت بۆ بەندەری گەیشتن.

لە چین ڕێکخراوی گواستنەوەی دەریایی زۆر هەڵبژاردەیە. بەگشتی چوار ئینکۆتەرمی باو لەکاتی ناردنی کەشتی لە چینەوە بریتین لە EXW؛ FOB؛ CFR و CIF. بۆ دیاریکردنی نرخ و بەرپرسیارێتی هەموو لایەنێک کە بەشدارە لە بارێکی نێودەوڵەتیدا زۆر گرنگە تێبگەین کە ئینکۆتەرم چییە.

FOB یان CIF؟

زۆربەی بارەکان لە چینەوە بە هەمان incoterms دەنێردرێت کە بە گشتی EXW یان FOB یە. FOB بە تایبەتی لە ئەگەری پەیوەندییەکی نزیک لە نێوان دابینکەر و کۆمپانیا ناوخۆییەکانی گواستنەوەدا کە ئامادەن بەشی یەکەمی پرۆسەی گواستنەوە (لە کۆگا یان کارگەوە بۆ POL) مامەڵەیان لەگەڵدا بکەن، بەرز دەنرخێنرێت. ئەم پەیوەندییە درێژخایەنانەی نێوان دابینکەران و کۆمپانیا ناوخۆییەکان ڕێژە زۆر کێبڕکێکارەکان چالاک دەکەن. لە ئەنجامدا ئەم بەشەی پرۆسەی گواستنەوە بە شێوەیەکی سیستماتیکی لەلایەن دابینکەرانی چینییەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت.

پێویستە ئینکۆتەرمەکانی وەک EXW یان FOB هەڵبژێریت، کە (نزیکەی) هەموو بارەکەت لەلایەن تیمێکی پیشەیی تایبەتمەندەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت و سەرپەرشتی دەکرێت.

ئەم دوو ئینکۆتەرمە لەگەڵ وەرگرتنی ئۆتۆمبێل لە کارگە/کۆگا (EXW) یان لە بەندەری ڕۆشتن (FOB) دێن، کە لە بەرپرسیارێتییەکی زۆر قورس ڕزگارت دەکات لە کاتی پرۆسەی گواستنەوەدا.

3. حیسابکردنی باج

بڕی باجی هاوردەکردن و باجی گومرگی کە دەدرێت بە پشتبەستن بە نرخ یان بەهای کاڵا هاوردەکراوەکان حیسابی بۆ دەکرێت، کە پێی دەوترێت بەهای باجدان (DPV) و بە پشتبەستن بە نرخی مامەڵەکراوی کاڵاکان دیاری دەکرێت. ئەمەش خەرجییەکانی پەیوەست بە گواستنەوە و پارەی بیمەی بەرهەمەکان پێش دابەزاندنی لە بەندەری گەیشتن بە بەندەرەکەت دەگرێتەوە.

باجەکان، وەکو زێدەباری یان سی تی، لە دیاریکردنی DPVدا نین. زاراوەیەکی دیکەی پەیوەندیدار بریتییە لە نرخی هەڵسەنگێنراوی پێکهاتەیی (CAP)، کە تێکەڵەیەک لە DPV، باجی هاوردەکردن، و CT ئەگەر گونجاو بێت.

ئەم فۆرمولانەی خوارەوە نیشان دەدەن کە چۆن DPV و CAP حیسابی بۆ دەکرێت:

• DPV = تێچووی کاڵا + تێچووی گواستنەوە + بیمەی بارهەڵگر

• باجی هاوردەکردن = DPV x ڕێژەی باج

• CAP = DPV + باجی هاوردەکردن = DPV x (1+ڕێژەی باج)

• VAT = CAP x ڕێژەی زێدەباری

بۆ وەسفکردن، گریمان کۆمپانیایەکی ئەمریکا ئامێر لە Ntaifitness هاوردە دەکات و گرێبەستێکی بەپێی نرخی FOB واژۆ کردووە. بۆیە هەموو تێچووی گواستنەوە و بیمە لە ئەستۆی کڕیاری ئەمریکا دەبوو.

ئەمەش واتە بەرپرسیارێتی سەرەکی بەرهەمهێنەری ئامێری لەشجوانی بازرگانی بریتییە لە بارکردنی ئامێرەکان (کاڵاکان) لەسەر کەشتییەکە کە لەلایەن کڕیاری ئەمریکاوە ڕێکخراوە و کاڵاکان لە گومرگی ئامادەکراو بۆ هەناردەکردن پاکدەکاتەوە.

یاساکانی ئینکۆتەرمس چین؟

یاساکانی Incoterms ی ICC مەرجە سەرەکییەکانی بازرگانی جیهانن بۆ فرۆشتنی کاڵاکان. جا تۆ فەرمانی کڕین تۆمار دەکەیت، پاکەت و ناونانی بارێک بۆ گواستنەوەی بارهەڵگر، یان بڕوانامەی سەرچاوە لە بەندەرێک ئامادە دەکەیت، یاساکانی ئینکۆتەرمس لەوێدان بۆ ڕێنماییکردنت. یاساکانی ئینکۆتەرمز ڕێنمایی تایبەت دەدات بەو کەسانەی کە ڕۆژانە بەشدارن لە هاوردە و هەناردەکردنی بازرگانی جیهانی.

ئینکۆتەرمز واتای چییە؟

ئینکۆتەرمز کورتکراوەیەکە بۆ زاراوەی بازرگانی گشتی. ئینکۆتەرمس هێمایەکی بازرگانی ژووری بازرگانی نێودەوڵەتییە، لە چەند وڵاتێکدا تۆمارکراوە. یاساکانی Incoterms کورتکراوەی مەرجەکانیان تێدایە، وەک FOB ('بەخۆڕایی لەناو فڕۆکەدا')، DAP ('لە شوێنی خۆیدا دەگەیەنرێت') EXW ('کارەکانی پێشوو')، CIP ('گەراج و بیمەی پارەدار بۆ')، کە هەموویان مانای وردیان هەیە بۆ فرۆشتنی کاڵاکان لە سەرانسەری جیهان.

نوێترین چاپی یاساکانی ئینکۆتەرمز بریتییە لە ئینکۆتەرمس ٢٠١٠.
ئینکۆتەرمس ٢٠١٠ بۆ ئەو کەسانەی کە بەکاریان دەهێنن کاری پێدەکرێت.
https://iccwbo.org/سەرچاوە-بۆ-بازرگانی/یاساکانی-ئینکۆتەرمز/یاساکانی-ئینکۆتەرمز-2010/

4. ناردنی کاڵا لە چینەوە: بە پۆست، کوریەر، ئاسمانی یان دەریا؟

خزمەتگوزاری گواستنەوەی باری دەریایی لە چینەوە: بژاردەی کاریگەری تێچوون. لە کاتێکدا ئەم بژاردەیە دەتوانێت درێژترین کات بخایەنێت (بە تێکڕا ٣-٦٠ ڕۆژ بەپێی شوێنی خۆت و بۆ کوێ دەڕوات)، ئەمە شێوازێکی ئایدیاڵە بۆ ناردنی کاڵا بۆ ئەوانەی کە بڕێکی زۆر کاڵایان هەیە بۆ ناردن و بەڕاستی دەتوانێت هەڵبژاردەیەکی نایاب و ئابووری بێت بەگریمانەیەک کە کاتێکی تەواوت داوە بە خۆت بۆ ئەوەی چاوەڕێی بارکردنەکە بکەیت.

ئەمە یەکێکە لە بژاردە بەکارهێنراوەکان لە بواری لۆجستیدا چونکە زۆر نەرم و نیانە و دەتوانێت چەندین جۆری جیاوازی کاڵا و بارکردن هەڵبگرێت. بەم شێوازە دەبێت ئاگاداری گومرگی و بەڵگەنامەکانیش بیت و کاتێک بەرهەمەکانت دەگەنە بەندەرەکە، دەبێت بزانیت چۆن لە بەندەرەوە بیانگەیەنیت بۆ دامەزراوەکەت یان کۆگاکەت.

باری گەورە و گەورە و زۆر قورس بۆ ئەم جۆرە ناردنە باو و ئاساییە.

گواستنەوەی باری ئاسمانی تەنها چەند ڕۆژێکی دەوێت بۆ ڕێگای ئەوروپی-ئاسیا (بۆ نموونە تەنها 5-7 ڕۆژ بۆ چین-بەریتانیا لە دەرگا بە دەرگا) لە کاتێکدا ئەم کاتە ترانزێتە بەلایەنی کەمەوە بۆ مانگێک لە ڕێگەی دەریاوە بەرز دەبێتەوە (40-45 ڕۆژ لە ڕێگەی باری دەریاییەوە بۆ چین-بەریتانیا، دەرگا بە دەرگا).

5. ئایا پێویستە بۆ بەڕێوەبردنی بارهەڵگرەکانت ئامێری گواستنەوەی بار بەکاربهێنیت؟

هەموو جۆرە بریکارێکی گواستنەوە هەیە کە بە خۆشحاڵیەوە وەک بەڕێوەبەرایەتی گواستنەوەکەت ناوی خۆیان تۆمار بکەن بۆ ئەوەی دڵنیابن کە بەرهەمەکانت بە خێرایی دەگەنە ئەو شوێنەی کە دەڕۆن.
زۆرێک لە هاوردەکارە بێ ئەزموونەکان ڕێگە بە دابینکەر دەدەن هەموو گواستنەوەکە بەڕێوەببات و ناونیشانی گواستنەوەکەیان پێدەڵێن و پێویستە بچێتە چ بەندەرێک، پاشان ڕێگە بە دابینکەر دەدەن کە بزانێت.

ئەوە دەتوانێت باش بێت یان خراپ. ڕاستە بەو مانایەی کە شتێکی کەمترە کە پێویستە خەمی لێ بخۆیت، بەڵام دەتوانێت زیانبەخش بێت چونکە لەوانەیە لە کۆتاییدا پارەی زیادە بدەیت بۆ ناردنەکەت.

خۆت بیکە؟

زۆرێک لە گروپە گەورەکان هەڵیانبژاردووە کە لە ناوخۆدا ئاگاداری هەموو ڕێکخستنەکانی گواستنەوە بن بۆ ئەوەی کۆنترۆڵی تەواوی پرۆسەکە و تێچووی کۆتایی گەیاندنی کاڵاکانیان هەبێت.
بەزۆری لە کۆتاییدا ڕاستەوخۆ شوێن لە هێڵە ئاسمانییەکان، کۆمپانیاکانی بارهەڵگر، هێڵەکانی کەشتیوانی و هتد حجز دەکەن، هەروەها مامەڵە لەگەڵ بەیاننامە گومرگییەکان دەکەن لە هەردوو وڵاتی هاوردە و هەناردەکار.

• ناچاربوون بە بەڕێوەبردنی هەموو ئەمانە خۆت دەتوانێت زۆر شت بێت بۆ مامەڵەکردن، بە شێوەیەکی سەرەکی ئەگەر تۆ بە پراکتیک یان پرۆسەکە ئاشنا نەبیت.

• بە دڵنیاییەوە دەتوانیت ئەم بژاردەیە هەڵبژێریت؛ بەڵام تەنها دڵنیابە کە پرۆسەیەکی باشت هەیە بۆ بەدواداچوون بۆ داواکارییەکەت و مامەڵەکردن لەگەڵ هەر شتێکی چاوەڕواننەکراو کە دێتە پێشەوە.

• تۆ دەتەوێت زۆرجار لەگەڵ هەڵگرەکان بچیتە ژوورەوە و بزانیت چ پرسیارێک بکەیت بۆ ئەوەی بزانیت بارەکەت لە کوێیە و بەرەو کوێ دەڕوات.

ئەگەر کێشەیەک سەریهەڵدا، پێویستە کێشەکە چارەسەر بکەیت و بزانیت چی بکەیت بۆ ئەوەی کەمترین کاریگەری لەسەر کارەکەت یان بودجەکەت هەبێت.
زۆربەی خەڵک تێدەگەن کە خۆیان باند ویتیان نییە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هەموو ئەمانە و دەزانن کە کاتەکانیان بەنرخترینە – و زۆربەی کۆمپانیاکان بە سادەیی سەرچاوەیان نییە بۆ ئەوەی هەوڵبدەن خۆیان مامەڵە لەگەڵ هەموو شتێکدا بکەن.

6. گەیاندنی دەرگا بە دەرگا مانای چییە؟

گەیاندنی دەرگا بە دەرگا باوترین و گونجاوترین ڕێگای بارکردنە بۆ کڕیار. لەم حاڵەتەدا کڕیار ئازادە لە هەموو ئەو ڕێکخستنانەی کە پەیوەندییان بە ناردنی کۆنتێنەری بارهەڵگری دەریاییەوە هەیە. ئێمە بەرپرسی تەواوی پرۆسەکەین، لە بارکردنی کۆنتێنەرەوە دەست پێدەکات لە ڕێگەی گەیاندن بۆ بەندەرەکە و تا گەیشتن بە شوێنی مەبەست.

خزمەتگوزاری دەرگا بە دەرگا خزمەتگوزاری لۆجستیکی کۆتایی بە کۆتاییە کە ڕێگە بە گواستنەوەی کاڵاکانت دەدات لە کۆگا/کارگە/ ماڵەکەتەوە بۆ شوێنی کۆتایی ڕێککەوتوو. ئەم خزمەتگوزاریانە کە پێیان دەوترێت چارەسەری گواستنەوەی 'هەموو شتێک لە'، هەر کڕیارێک دەتوانێت کاڵاکانی بسپێرێت بە کەسێکی پیشەیی بۆ ناردنی سەرکەوتوو و کارا.

وەک بەشێک لەم خزمەتگوزاریانە، تۆ هەردوو شوێنی وەرگرتن و گەیاندن هەڵدەبژێریت. ستافی بەرپرسی بارکردنەکەت لە سەرەتاوە تا کۆتایی بە تەواوی ئاگاداری کاڵاکانتان دەبن، بە پشتبەستن بە پێداویستی و پێشنیارەکانتان:

• تۆ شوێنی وەرگرتن هەڵدەبژێریت: کارگەی دابینکەر، کۆگا، بەندەر یان فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی.

• تۆ شوێنی کۆتایی گەیاندن هەڵدەبژێریت: کۆگاکەت، کڕیارەکەت، یان خانووەکەت.

ئەم خزمەتگوزاریانە لەگەڵ هەموو ڕێکارە کارگێڕییە ئاڵۆزەکاندا دێن کە ڕێزیان لێدەگیرێت (پاڵپشتی گومرگی و هتد) و ڕێگەت پێدەدات کاڵاکانت بە ئارامییەکی تەواوەوە بگەیەنیت.

خزمەتگوزاری دەرگا بە دەرگا ڕێنمایی هەنگاو بە هەنگاو

1) گواستنەوە لە کارگەوە بۆ کۆگا

گواستنەوەی کاڵاکان لە کارگەی دابینکەرەوە بۆ کۆگای گواستنەوەی بارهەڵگر پێی دەوترێت 'هەناردەکردنی گواستنەوە'. ئەم هەنگاوە یەکەم بەگشتی بەکارهێنانی یەک یان چەند بارهەڵگرێک (ڕەنگە شەمەندەفەر) لەخۆدەگرێت، و بەزۆری تەنها چەند ڕۆژێکی دەوێت بەپێی مەودای گەشتکردن.

لایەنی بەرپرسیار لە ڕێکخستنی لۆجستی و پارەی گواستنەوە بۆ هەناردەکردن بەندە بە ڕێککەوتنی نێوان دابینکەر و کڕیار. ئەگەر لە ڕێکەوتنەکەدا هاتووە کە کڕیار بەرپرسیارە لە بارکردنەکە، ئەوا کڕیار دەبێت گواستنەوەی کاڵاکان لە کارگەکەوە بۆ شوێنی کۆتایی ڕێککەوتنی لەسەر کراوە ڕێکبخات.

لە لایەکی ترەوە ئەگەر لە ڕێککەوتنەکەدا هاتووە کە کڕیار بەرپرسیارێتی گواستنەوەکە لە نیوەی ڕێگادا وەربگرێت، ئەوا نێرەر لەم هەنگاوە یەکەمەوە بەرپرسی بارکردنەکە دەبێت.

2) بەیاننامەی گومرگی هەناردەکردن

ڕێگەپێدانی گومرگی بۆ هەناردەکردن لەلایەن دەسەڵاتدارانی وڵاتی ڕەسەنەوە پێویستە بۆ تۆمارکردنی هەموو ئەو بارانەی کە لە خاکەکە بەجێدەهێڵن. گومرگی لەلایەن دەڵاڵی گومرگی ڕێگەپێدراوەوە ئەنجام دەدرێت. بەڵگەنامەیەک پێویستە کە بە وردی هەموو شتێک کە لە بارکردنەکەدا هاتووە ڕابگەیەنێت، هەروەها تۆمارە کارگێڕییەکانی دیکەی پشتگیریکەر (بۆ نموونە، مۆڵەتی هەناردەکردنی چینی).

3) ڕەچەڵەکی مامەڵەکردن لەگەڵ پارە و خزمەتگوزارییەکان

مامەڵەکردن لەگەڵ کاڵاکان پێش ڕۆشتن چەندین ئەرکی لەگەڵدایە کە لەلایەن بارهەڵگرەکە یان بریکارەوە ئەنجام دەدرێت. بارهەڵگرەکە دوای دابەزاندنی بارهەڵگرەکە بەرهەمەکان وەردەگرێت بۆ پشکنینی وردی بارەکە. بارەکە دوای پشکنینی پاککردنەوە و کۆنترۆڵکردنی سەرجەم بەڵگەنامە کارگێڕییەکان وەردەگیرێت.

4) مامەڵەکردن لە بەندەر/فڕۆکەخانەی بارکردن

کاتێک بارەکە وەرگیرا، لە کۆگاکەدا هەڵدەگیرێت و دەخرێتە ناو کۆنتێنەرێکەوە بۆ گواستنەوە بۆ بەندەر/فڕۆکەخانەی مەبەست کە ڕێککەوتن لەسەر کراوە. دەتوانرێت کاڵاکان لەسەر یەک یان چەند کەشتییەک باربکرێن بەپێی کۆی قەبارەی کڕینەکە. ئەگەر بڕە پارەکە بەس نەبێت بۆ پڕکردنەوەی تەواوی سندوقێک، ئەوا کڕینەکە دەخرێتە ناو دەفرێکی هاوبەش لەگەڵ کاڵاکانی کڕیارانی تر بۆ ئەوەی بگاتە هەمان دەروازەی کۆتایی مەبەست. ئەمەش ئەوەیە کە ئێمە پێی دەڵێین بارکردنی LCL (کەمتر لە باری کۆنتێنەر). چەند ڕۆژێک پێش ڕۆشتن، چەندین بار لەناو کۆنتێنەرەکەدا کۆدەکرێنەوە و بە بارهەڵگر دەگوازرێنەوە بۆ بەندەر/فڕۆکەخانە. سندوقەکە لەگەڵ سندوقەکانی تردا کۆدەکرێتەوە بۆ ئەوەی لەسەر هەمان کەشتی باربکرێن.

5) گومرگی لە کاتی گەیشتن

دەسەڵاتداران لە کاتی گەیشتنیان بە گومرگی هاوردەکردن بۆ هەموو ئەو کاڵایانە دەخوازن کە دەچنە ناو وڵاتەوە. ئەم هەنگاوە پێکدێت لە ڕاگەیاندنی بەرهەمەکان و بەهاکانیان بۆ دیاریکردنی بڕی باجی دەدرێت (لە ئەگەری ئەوەی هیچ لێخۆشبوونێک نەبێت).

گومرگی پێکدێت لە پێشکەشکردنی هەموو بەڵگەنامە پێویستەکان بۆ دەسەڵاتی گومرگی بۆ ئەوەی بارەکە ئازاد بکرێت و بەردەوام بێت لە پرۆسەکە. تەنانەت دەکرێت پرۆسەی پاککردنەوەی گومرگی پێش ئەوەی بارەکە بگاتە شوێنی مەبەست دەستپێبکات، و دەبێت کۆتایی بێت پێش ئەوەی کڕینەکە بەربەستە بازرگانییەکانی وڵاتەکە ببڕێت.

بارهەڵگر بە هاتنە ناوەوەی وڵات دادەنرێت کاتێک سنوور دەبڕێت و ناوچەیەکی گومرگی (یان ناوچەی نێودەوڵەتی) بەجێدەهێڵێت. گواستنەوەی بار، بریکارەکەی، یان دەڵاڵی گومرگی دیاریکراو دەتوانێت پاککردنەوەی گومرگی ئەنجام بدات بە مەرجێک مۆڵەتێکی ڕەوایان هەبێت. ئەو کەسەی کە بەرپرسیارە لە گومرگی، پێویستە هەموو ئەو بەڵگەنامانەی کە پێویستن بۆ دەستپێکردنی پرۆسەکە وەربگرێت.

بەگشتی دەتوانرێت پرۆسەکە بە کۆپی سکانکراوی کاغەزەکان دەستپێبکرێت، هەرچەندە هەندێک دەسەڵات پێش ئەوەی بتوانن پرۆسەکە بە تەواوی تەواو بکەن، پێویستیان بە ئەسڵی هەیە. مەگەر DDP ی ئینکۆتەرم بۆ بارکردنەکە جێبەجێ نەکرێت (باجی گومرگی دراوە)، ئەوە بەرپرسیارێتی کڕیارە کە ڕێکخستن و پارەی وەرگرتنی گومرگی بدات. زۆرجار، ئاسانترە ڕێگە بدەیت بارهەڵگرەکەت یان بریکارەکەت بارەکەت پاک بکاتەوە، بە مەرجێک هەموو بەڵگەنامە پێویستەکانیان هەبێت.

6) مامەڵەکردن لە شوێنی مەبەست

دەبێت چەندین ئەرک تەواو بکرێن کاتێک بارەکە دەگاتە شوێنی کۆتایی. کاتێک دەست پێدەکات کە بارەکە وەرگیراوە، و بەڵگەنامەکان لەلایەن بریکارەکەوە پشتڕاست دەکرێنەوە. پاشان، کۆنتێنەرەکە لە یەکەی هەڵگرتن لە بەندەرەکە دەردێتە دەرەوە و دەگوازرێتەوە بۆ کۆگای مەبەست، لەوێ بارەکە پشکنین و ڕیزبەندی دەکرێت بۆ گەیاندن یان کۆکردنەوە.

7) گەیاندن بۆ شوێنی مەبەست

گواستنەوەی بارەکە لە کۆگاکەوە بۆ ناونیشانی وەرگرەکە وەک 'مەبەست یان گواستنەوەی هاوردە' دیاری دەکرێت. یەک یان چەند بارهەڵگرێک (هەندێکجار تەنانەت شەمەندەفەرێک) بەکرێ دەگیرێن بۆ گواستنەوەی کاڵاکان بۆ کۆگاکە. ئەم هەنگاوە دەتوانێت چەند ڕۆژێک بخایەنێت، بەپێی مەودا.

لە خزمەتگوزاری دەرگا بە دەرگادا گواستنەوەکە لەلایەن ئەو پێشکەشکارەوە ئەنجام دەدرێت کە ئاگاداری گەیاندنی کۆتایی دەبێت. هەروەها کڕیار دەتوانێت کاڵاکان لە کۆگای گواستنەوەی بارهەڵگرەکە وەربگرێت و دواتر بە تەنیا مامەڵە لەگەڵ دوا گەیاندن بکات. بەگشتی، ئەو کەسانە/کۆمپانیاکان کە بە بودجەیەکی توند کاردەکەن، ئەم چارەسەرە هەڵدەبژێرن، کە هەرزانترە.

7. نرخی گواستنەوە لە چینەوە چەندە؟

تێچووی گەیاندن بەندە بە سەرچاوە، شوێنی مەبەست، خزمەتگوزاری، کێشی پاکەت و ڕەچاوکردنی تر.

هاوکات لەگەڵ قەبارەی پاکەتەکەت، کێشەکەی بە شێوەیەکی زۆر هۆکاری تێچووی ناردنەکەت دەبێت. پاکێجە قورسەکان تێچووی زیاترە بۆ ناردن.
قەبارەی پاکەتەکە هۆکارێکی گرنگە بۆ دیاریکردنی ڕێژەی ناردنەکەت. وەک یاسایەکی گشتی تا سندوقەکە گەورەتر بێت، تێچووی ناردنی زیاترە.

بۆ ئەوەی باشتر پێداویستییەکانی هەر کڕیارێک دابین بکرێت، چەندین جۆری جیاواز لە ڕێژە و خزمەتگوزارییەکان بەردەستن. بەم شێوەیە دەتوانیت لە نێوان دوو بژاردەی سەرەکیدا هەڵبژێریت سەبارەت بە گواستنەوەی باری دەریایی:

باری تەواوی کۆنتێنەر (FCL)

دوو جۆر دەفری تەواو پێشکەش دەکات:

• 20 پێ، بە توانای ناوەوەی 33 مەتر سێجا

• یان ٤٠ پێ، توانای هەڵگرتنی تا ٦٦ مەتر سێجا.

ئەم چارەسەرە پرۆسەی گواستنەوەی سەلامەت و متمانەپێکراو مسۆگەر دەکات، چونکە کۆنتێنەرەکەت لە ڕۆشتنەوە تا ناونیشانی کۆتایی مەبەست مۆر دەکرێت.

کەمتر لە باری کۆنتێنەر (LCL)

ئەم بژاردەیە بۆ قەبارەی کەمتر کاریگەرترە لە ڕووی تێچوونەوە، چونکە تەنها بەشێک لە دەفرەکە بۆ گواستنەوەی کاڵاکانتان بەکاردەهێنرێت. ئەم چارەسەرە ڕێگەت پێدەدات تێچووی ناردنەکەت بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکەیتەوە. بەرهەمەکانت لە سندوقەکەدا شانبەشانی بەرهەمەکانی کڕیارەکانی تر بار دەکرێن، لە کۆتاییدا تەنها پارە دەدەیت بۆ ئەو شوێنەی کە پێویستتە.

LCL پێشنیار دەکرێت بۆ قەبارەی نێوان 0-15m3. بەڵام ڕەنگە بەپێی بەندەری ڕۆشتن جیاواز بێت.

8. کاتی گەیاندن چەندە؟

چۆن بەرواری گەیاندن و گەیاندن حیسابی بۆ دەکرێت؟ لەوانەیە ئەو بەروارەی گەیاندن لەم پەنجەرەی کاتدا بەردەست نەبێت بەهۆی گۆڕانکاری لە کۆگا یان توانای گەیاندن پێش ئەوەی داواکارییەکەت ئەنجام بدەیت.

دەتوانێت هەر شتێک بێت لە نێوان ١٢ بۆ ٦٠ ڕۆژدا، هەموو ئەمانە بەندە بەوەوە کە گەیاندن بۆ کام وڵات دەکەیت و کام شێوازی ناردن هەڵدەبژێریت. داواکارییەکەت لە ماوەی ٦٠ ڕۆژی کارکردندا دەگەیەنرێت. ئێمە داواکارییەکەت بە کاراترین شێوە پرۆسێس دەکەین و دەینێرین بۆ ئەوەی بتوانین پاشەکەوتەکانت بگوازینەوە لە شێوەی ناردنی بێبەرامبەر.

ئەگەر لە ناوچەیەکدا دەژیت کە تووشی دواکەوتنی چاوەڕواننەکراوی خزمەتگوزارییەکان بوویت (کەشوهەوای سەخت، کارەساتی سروشتی، ڕووداوە بەرنامە بۆ داڕێژراوەکان و هتد)، تکایە لانیکەم ٢ بۆ ٣ ڕۆژی کارکردن زیاد بکە بۆ بەرواری مەزەندەکراوی گەیاندنی داواکارییەکەت.

کاتی ترانزێت بە بەکارهێنانی ڕۆژانی کارکردن حیسابی بۆ دەکرێت، واتە ڕۆژانی شەممە و یەکشەممە بۆ کاتی ترانزێت ئەژمار ناکرێت. هەروەها لە کاتی حیسابکردنی کاتی ترانزێتدا ڕۆژانی پشوو لەبەرچاو دەگیرێن.

بەڵام بەگشتی ئەگەر لە یەکێک لە بەندەرەکانی سەرەکی چینەوە کاڵا هاوردە دەکەیت بۆ لۆس ئەنجلۆس یان لۆنگ بیچ، ئەوا سەیری نزیکەی دوو هەفتە دەکەیت لەسەر ئاو. بەڵام چاوەڕێی ئەوە مەکە کە کاڵاکانت لە ماوەی ١٤ ڕۆژدا لە دەستتدا بێت.

گواستنەوەی باری نێودەوڵەتی ئاڵۆزە، بەتایبەتی لەکاتی هەڵبژاردنی نێوان شێوازە جیاوازەکانی گواستنەوە.

ئەم حاسیبەی کاتی ترانزێتی گواستنەوەی بارهەڵگری نێودەوڵەتی کاتێکی خەمڵێنراوی گواستنەوە دەدات بۆ بارهەڵگری ناوخۆیی، ئاسمانی و بارهەڵگری دەریایی تێکەڵاو، بۆ دابینکردنی خەمڵاندنێکی گشتگیر بۆ کاتی گواستنەوەی بار.

کاتی گەیاندنی خەمڵێنراو تەنها بۆ ئاماژەیە و لەوانەیە جیاواز بێت لە کاتی ڕاستەقینەی گەیاندن. تکایە بەپێی مەرجی ورد حوکمەکانتان بدەن.

9. ئایا توانای هاوردەکردنت هەیە؟

زۆر گرنگە دڵنیا بیت لەوەی کە توانای دابینکردنی تێچووی هاوردەکردنت هەیە. هاوردەکردن لەبەر دوو هۆکار پارەی نەختینەی زۆری دەوێت. یەکەمیان ئەوەیە کە بە لەبەرچاوگرتنی تێچووی بەرزی گواستنەوە یان گواستنەوە، کاریگەرترە لە تێچوون چەند داواکارییەکی گەورەتر نەک هەندێک داواکاری بچووکتر – بۆیە داواکاری هاوردەکردن زۆرجار گەورەن، و هەربۆیە گرانە.

هۆکاری دووەم ئەوەیە کە هاوردەکردن سەرمایەی کارکردن بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ئەو کەسەی لێی دەیکڕیت یان پێشوەختە داوای پارە دەکات، یان داوای نامەی قەرز یان هەندێک گەرەنتی پارەدانی تر لە بانکەکەت دەکات. ئەمەش واتە ناتوانیت دەستت بگات بە پارەکە یان بەکاری بهێنیت بۆ بەڕێوەبردنی کارەکەت لە ماوەی نێوان دانانی داواکاری و پارەدان بۆی، کە دەتوانێت بۆ چەند مانگێک بڵاوبێتەوە بۆ هەندێک داواکاری.

پێشبینی ڕۆیشتنی پارە ئەنجام بدە بۆ ئەوەی دڵنیا بیت کە هێشتا توانای بەڕێوەبردنی کارەکەت بە شێوەیەکی کاریگەر هەیە لە کاتێکدا پارەت بەستراوەتەوە بۆ داواکاری هاوردەکردن. لەگەڵ ژمێریار، بەڕێوەبەری بانک، یان ڕاوێژکاری دارایی قسە بکە بۆ ئەوەی دووجار بزانیت کە هیچ شتێکی گرنگت لەبەرچاو نەگرتووە.

10. مەترسییەکانی هاوردەکردن

مەترسییەکانی هاوردەکردن زیاترە لە کڕینی ناوخۆیی و پێویستە ئاگاداری ئەمانە بیت بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاریگەر بەڕێوەیان ببەیت. لەوانە ئەم نیگەرانیانەی خوارەوەی کوالیتی و گەیاندن:

• مەودای نێوان تۆ و دابینکەرەکەت دەتوانێت بەرچاو بێت. ئەمەش واتە قورسترە بۆ تۆ کە پشکنین بکەیت، یان مامەڵە لەگەڵ کێشەکانی وەک کۆنترۆڵکردنی کوالیتی بکەیت.

• مەودای گەیاندن زیاترە، و کاتی گەیاندن درێژترە، ئەمەش گەڕانەوەی کاڵاکان قورستر دەکات.

بەهۆی ئەو کاتەی کە پێویستە بۆ گەیاندن، لەوانەیە لە کۆتاییدا لە دۆخێکدا بیت کە دەبێت کاڵای کەمتر وەربگریت، تەنها لەبەر ئەوەی ناتوانیت سەرچاوەی بەرهەمی جێگرەوەی کوالیتی گونجاو لە کاتی خۆیدا بەدەستبهێنیت ئەگەر دابینکەرەکەت بێهیوات بکات.

پێویستە ئاگاداری دۆزینەوەی دابینکەری بەناوبانگ بیت و تەنها بەو مەرجانە داواکاری بکەیت کە داپۆشینیت پێدەبەخشن لە بەرامبەر نەگەیاندن، و سزاکانی درەنگ گەیاندن یان بۆ ئەو کاڵایانە لەخۆ بگرێت کە لە ئاستی ستاندارددا نین. هەروەها پارە دەدات کە دابینکەری بەدیل هەبێت، بۆیە ئەگەر پێویستت پێی بێت پاشەکەوتت هەیە.

11. مامەڵەکردن لەگەڵ هەڵاوسانی نرخی ئاڵوگۆڕ

هەڵاوسانی نرخی ئاڵوگۆڕکردن مەترسییەکی دیکەیە کە دەتوانیت وەک هاوردەکارێک بەرکەوتەی ببیت. پێدەچێت کاڵایەک بکڕیت کە نرخەکەی بە دراوی بیانی بێت، ئەمەش واتە هەڵاوسانی نرخی ئاڵوگۆڕ دەتوانێت کاریگەری لەسەر ئەو بڕە پارەیەی کۆتایی هەبێت کە لە کۆتاییدا بە دۆلاری ئەمریکی دەیدەیت.

مەرج نییە هەرزانترین دابینکەر باشترین دابینکەر بێت بۆ مامەڵەکردن لەگەڵیدا بۆ هاوردەکردن. گرنگترە دابینکەرێکی بەناوبانگ بدۆزیتەوە. تۆ دەتەوێت دابینکەرێک بدۆزیتەوە کە تا ڕادەیەک دڵنیا بیت:

• لەگەڵ پارە نەختینەکەت بە شەوێک نامێنێت

• لە کاتی خۆیدا دەیگەیەنێت

• ئەو بەرهەمانە دابین دەکات کە تۆ دیاریت کردووە و لە ئاستی کوالیتی چاوەڕوانکراودا

• ئەگەر هەر کێشەیەک یان دواکەوتنێک هەبوو ئاگادارتان دەکاتەوە

• داوای بینینی لیستی ئەو کڕیارانە بکە کە دابینکەرانی ئەگەری دابینکەرتن و پەیوەندییان پێوە بکە بۆ ئاماژەدان. پشکنینی قەرز لەسەر کۆمپانیاکە بکە، ئەگەر دەتوانی پارەکە خەرج بکە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی فیزیکی

• سەردانیان بکەن و شوێنەکانیان و کارگەکەیان و کوالیتی بەرهەمەکانیان بپشکنن. ئەگەر ناتوانیت سەردانی سایتەکە ڕێکبخەیت، لانیکەم پێداگری لەسەر نمونەکان بکە پێش ئەوەی داواکارییەکەت بکەیت.

12. مامەڵەکردن لەگەڵ دابینکەرانی دەرەوەی وڵات

مامەڵەکردن لەگەڵ دابینکەران لە وڵاتێکی بیانیدا زۆرجار کێشەیەکی فێربوونی بەرزی لەخۆدەگرێت. لەوانەیە مامەڵە لەگەڵ کەسانێک بکەیت کە بە هەمان زمانی تۆ قسە ناکەن، و کولتوور و بەهاکانیان جیاوازە لە کولتوور و بەهاکانی تۆ. ئەگەری تێنەگەیشتن و پەیوەندی هەڵە زۆر زیاترە لە کاتی مامەڵەکردن لەگەڵ دابینکەرانی ناوخۆیی.

13. مەرجەکانی بازرگانی

پێش ئەوەی فەرمانی هاوردەکردن واژۆ بکەیت، پێویستە لەو مەرجە بازرگانییانە تێبگەیت کە هاوردەکاران و هەناردەکاران بەکاریدەهێنن، هەروەها پێویستە دڵنیا بیت کە هەردوو لایەن هەمان تێگەیشتنیان لەم مەرجانە هەیە.

گەیشتن بە زاراوەی وەک EX (کارگەی پێشوو یان کارگەی پێشوو، کۆگا، یان کێڵگە)، FAS (بەخۆڕایی شانبەشانی کەشتی)، و FOB (بەخۆڕایی لەناو کەشتیدا) ئەوەندە قورس نییە کە سەرەتا دەردەکەوێت. ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی ڕێسای ستانداردی بۆ لێکدانەوەی زاراوە بازرگانییەکان بە ناوی ئینکۆتەرمز پەرەپێداوە.

لە ئێستادا Incoterms 2010 بەکاردەهێنرێت، بەڵام بڕیارە چاپێکی پێداچوونەوەکراو بەناوی Incoterms 2020 لە ساڵی 2020 بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەشی بازرگانی نێودەوڵەتی بانکەکەت، بریکاری گواستنەوەی بار یان ژووری بازرگانی ناوخۆیی خۆت دەبێت بتوانێت یارمەتیت بدات لەم کارەدا.