Views: 0 Omuwandiisi: Tider Fitness Obudde bw'okufulumya: 2022-02-12 Ensibuko: Ekibanja
Mwaniriziddwa mu China ebyuma bya jjiimu. Wano waliwo olukalala lw’amagezi 13 agasinga obulungi nga tonnayingiza China mu byuma bya jjiimu—TOGULA Nga Tonnasoma Bino!
Ojja kwetaaga okumanya ssente zonna z’ogenda okusasula nga tonnaba kukola order mu kkampuni ekola emitala w’amayanja. Zino ssente z’ebikozesebwa mu jjiimu eziyingizibwa mu ggwanga ziyinza okuli:
ssente z’entambula ne yinsuwa (okusinziira ku bukwakkulizo bw’obusuubuzi bw’oteesa)
Omusolo gwa GST
emisolo gya kasitooma n’emisolo
okutereka
emisolo gy’ebyensimbi
ssente ezisasulwa ku mpeereza ng’okukozesa abasuubuzi ba Kasawo oba abasindika emigugu.
Oboolyawo ojja kwetaaga okuzuula omusolo omutuufu ogw’okugoba ebintu by’oyagala okuyingiza mu ggwanga okusobola okumanya ssente mmeka z’ogenda okwetaaga okusasula mu misolo gya kasitooma. Oboolyawo era ojja kwetaaga okuwa ensi ebyamaguzi mwe byasibuka n’omuwendo (nga tobaliddeemu kusindika) okubala omuwendo omutuufu ogusasulwa.
Mu kumaliriza, bw’oba osuubula mu nsi yonna, landed cost nsonga nkulu nnyo mu kubala omuwendo gw’okusindika. Fell cost ye ssente zonna ezisaasaanyizibwa mu kusindika ekintu mu nsi yonna, omuli omuwendo gw’okugula, ssente z’entambula, okukyusa ssente, emisolo, n’ebisale ebirala byonna ebikwatagana nabyo. Olw’enkyukakyuka zonna ez’enjawulo, omuwendo gw’ettaka guyinza okuba omuzibu okuzuula, nga kino kye weetaaga okulaba amagoba amatuufu ag’ebintu byo.
Bw’omala okufuna ekirowoozo ku muwendo ogusembayo ogw’ekintu, ojja kusobola okukebera oba okuyingiza ebintu mu ggwanga kijja kuba kya ssente nnyingi mu bizinensi yo eya jjiimu. Waliwo ssente nnyingi ez’okwongerako z’ogenda okusasula, ezisukka ku nsaasaanya ya buli yuniti okuva mu kkolero eriri emitala w’amayanja, era bino bisobola okugatta. Ojja kwagala okusobola okukola amagoba amatuufu ku nsimbi z’otaddemu oluvannyuma lw’ebisale bino byonna okutunuulirwa.
Kirungi okufuna omubalirizi w’ebitabo, omuwabuzi ku bizinensi oba omusuubuzi wa kasitooma okuyita mu kubalirira kwo okukakasa nti obala ssente zonna z’oyinza okusasula.
Ebiragiro by’ebyobusuubuzi by’ensi yonna eby’ekibiina ky’abasuubuzi mu nsi yonna (ICC) bye bigambo ebisinga okukozesebwa okulaga emiwendo oba ensonga ezeekuusa ku kabi ezikwatagana n’okutambuza ebyamaguzi. Ebisinga okukozesebwa nga ossa omukono ku ndagaano bye bino:
Bw’oba osindika wansi wa EXW, omugabi y’avunaanyizibwa okulaba ng’ebyamaguzi bibaawo era nga byetegefu okusindikibwa nga biva mu kkolero. Omutwala oba omusindika emigugu y’avunaanyizibwa ku kusindika okuva ku kusembeza eby’obugagga ebweru w’ekkolero okutuuka mu kifo ekisembayo we bituusibwa.
Bw’oba osindika wansi wa FOB, omugabi avunaanyizibwa ku kusindika ebyamaguzi ku mwalo gw’okutikka ne ku mmeeri. Mu kiseera kino, obuvunaanyizibwa bukyusibwa ne buweebwa omusindika emigugu okutuusa mu kifo ekisembayo okugituusa.
Bw’oba esindika wansi wa CIF, kkampuni ekola ku by’okutwala emigugu n’entambula okutuuka ku mwalo gw’etuuka.
Mu China, ekitongole ekivunaanyizibwa ku by’entambula ku nnyanja kilonda nnyo. Okutwaliza awamu, incoterms ennya ezimanyiddwa ennyo nga zisindikibwa okuva e China ze zino EXW; FOB; CFR ne CIF. Okusalawo omuwendo n’obuvunaanyizibwa bwa buli ludda olukwatibwako mu kusindika ebintu mu nsi yonna kyetaagisa okutegeera incoterm kye ki.
Ebintu ebisinga ebisindikibwa okuva e China bisindikibwa wansi wa incoterms ze zimu, nga zino za EXW oba FOB okutwaliza awamu. FOB esiimibwa nnyo mu mbeera y’enkolagana ey’oku lusegere wakati w’omugabi w’ebintu ne kkampuni z’entambula eza wano ezeetegefu okukola ku kitundu ekisooka eky’enkola y’okusindika (okuva mu sitoowa oba ekkolero okutuuka ku POL). Enkolagana eno ewangaala wakati w’abagaba ebintu ne kkampuni za wano esobozesa emiwendo egy’okuvuganya ennyo. N’ekyavaamu, ekitundu kino eky’enkola y’entambula kikwatibwa mu nkola entegeke aba China abagaba ebintu.
Olina okulonda incoterms nga EXW oba FOB, nga (kumpi) byonna eby’okusindika byo bijja kukwatibwa era ne bilabirirwa ttiimu y’abakugu abeewaddeyo.
Incoterms zino ebbiri zijja ne pick-up okuva mu factory/warehouse (EXW) oba okuva ku port of departure (FOB), ekikusumulula okuva ku buvunaanyizibwa obw’amaanyi ennyo mu nkola y’entambula.
Omuwendo gw’omusolo ku bintu ebiyingizibwa mu ggwanga n’emisolo gya kasitooma egisasulwa gibalirirwa okusinziira ku bbeeyi oba omuwendo gw’ebintu ebiyingizibwa mu ggwanga, ekiyitibwa Duty Paying Value (DPV) era nga gisalibwawo okusinziira ku bbeeyi y’ebyamaguzi ekoleddwa. Kuno kw’ogatta ssente ezikwata ku ntambula n’okusasula yinsuwa ku bintu nga tonnatikkula ku mwalo gw’otuuka ku mwalo gwo.
Emisolo, nga VAT oba CT, tegiyingizibwa mu kusalawo DPV. Ekigambo ekirala ekikwatagana ye Composite Assessable Price (CAP), nga kino kigatta DPV, omusolo ku bintu ebiyingizibwa mu ggwanga, ne CT bwe kiba nga kituufu.
Ensengekera zino wammanga ziraga engeri DPV ne CAP gye zibalirirwamu:
DPV = Omuwendo gw’ebyamaguzi + Omuwendo gw’entambula + Yinsuwa y’emigugu
Omusolo ku bintu ebiyingizibwa mu ggwanga = DPV x Omuwendo gw’emisolo
CAP = DPV + Omusolo ku bintu ebiyingizibwa mu ggwanga = DPV x (1+omuwendo gw’emisolo)
VAT = CAP x omuwendo gwa VAT
Okulaga nti, ka tugambe nti kampuni ya USA eyingiza ebyuma okuva mu Ntaifitness era nga etadde omukono ku ndagaano okusinziira ku miwendo gya FOB. N’olwekyo, ssente zonna ez’okusindika ne yinsuwa zandibadde zisasulwa omuguzi wa USA.
Kino kitegeeza nti obuvunaanyizibwa bwa Commercial Fitness Equipment Manufacturer obukulu kwe kutikka ebyuma (ebyamaguzi) ku mmeeri eyategekebwa omuguzi wa USA n’okugogola ebyamaguzi ku customs nga byetegefu okutunda ebweru w’eggwanga.
Amateeka ga ICC agakwata ku Incoterms ge mateeka agakulu mu nsi yonna mu kutunda ebintu. Ka obe ng’ossaayo ekiragiro ky’okugula, okupakinga n’okussaako akabonero ku mugugu okutambuza emigugu, oba okuteekateeka satifikeeti y’ensibuko ku mwalo, amateeka ga Incoterms galiwo okukulambika. Amateeka ga Incoterms gawa obulagirizi obw’enjawulo eri abantu ssekinnoomu abeetabye mu kuyingiza n’okufulumya eby’obusuubuzi by’ensi yonna buli lunaku.
Incoterms kifupi ekiyimiridde ku bigambo eby’obusuubuzi ebya bulijjo. Incoterms kabonero ka busuubuzi aka International Chamber of Commerce, akawandiisiddwa mu mawanga agawerako. Amateeka ga Incoterms galimu ebifupi ku bukwakkulizo, nga FOB ('Free on Board'), DAP ('Delivered at Place') EXW ('Ex Works'), CIP ('Carriage and Insurance Paid To'), nga byonna birina amakulu amatuufu ag'okutunda ebintu okwetoloola ensi yonna.
Amateeka ga Incoterms agasembyeyo ye Incoterms 2010.
Incoterms 2010 egenda kusigala nga ekola eri abo abagakozesa.
https://iccwbo.org/eby'obugagga-eby'obusuubuzi/amateeka-a-incoterms/amateeka-aga-incoterms-2010/
Empeereza y’emigugu ku nnyanja okuva e China: Enkola etali ya ssente nnyingi. Wadde ng’enkola eno esobola okutwala ekiseera ekisinga obuwanvu (ennaku 3-60 ku kigero okusinziira ku kifo w’osangibwa ne gye kigenda), eno nkola nnungi nnyo ey’okusindika eri abo abalina ebyamaguzi ebingi ennyo bye bagenda okusindika era ddala eyinza okuba eky’okulonda ekinene, eky’ebyenfuna ng’okitwala nti weewadde obudde obumala okulinda okusindika.
Eno y’emu ku nkola ezisinga okukozesebwa mu by’okutambuza ebintu kubanga ekyukakyuka nnyo era esobola okutwala ebika by’ebintu bingi eby’enjawulo n’okusindika. Nga olina mode eno, era ojja kuba olina okufaayo ku customs clearance n’ebiwandiiko, era ebintu byo bwe bimala okutuuka ku mwalo, ojja kuba olina okuzuula engeri y’okubiggya ku mwalo okutuuka mu kifo kyo oba sitoowa yo.
Ebintu ebinene, ebinene n’ebizitowa ennyo bye bitera okubeera mu kusindika okw’ekika kino.
Okutwala emigugu mu nnyonyi kutwala ennaku ntono zokka ku luguudo lwa Bulaaya-Asia (okugeza, ennaku 5-7 zokka ku China-UK door-to-door) ate obudde buno obw’okuyita bugenda waggulu waakiri omwezi gumu ku nnyanja (ennaku 40-45 ku nnyanja okutambuza emigugu ku China-UK, door to door).
Waliwo ba agenti abasindika ebintu ebya buli ngeri abandibadde basanyufu okussa omukono ku ndagaano ng’abakulira eby’okusindika ebintu byo okukakasa nti ebintu byo bituuka mangu we bigenda.
A lot of inexperienced importers will let the supplier manage all of the shipping era bajja kubabuulira endagiriro y’okusindika n’omwalo ki gwe yeetaaga okugendako, n’oluvannyuma bakkirize omugabi okukifumiitiriza.
Ekyo kiyinza okuba ekirungi oba ekibi. Kituufu mu ngeri nti kintu kimu ekitono ky’olina okweraliikirira, naye kiyinza okuba eky’obulabe kubanga oyinza okumaliriza ng’osasudde ekisukkiridde ssente z’osindika.
Ebibinja bingi ebinene bisazeewo okulabirira enteekateeka zonna ez’okusindika ebintu munda basobole okuba n’obuyinza obujjuvu ku nkola n’omuwendo ogusembayo ogw’okusindika ebintu.
Ebiseera ebisinga bajja kumaliriza nga babookinga butereevu ebifo ne kkampuni z’ennyonyi, kkampuni ezitwala loole, layini z’emmeeri n’ebirala, era bakola ne ku birango bya Kasawo mu mawanga gombi agayingiza n’agafulumya ebweru.
Okubeera n’okuddukanya bino byonna ggwe kennyini kiyinza okuba ekinene okubikwata, okusinga bw’oba tomanyi nkola oba nkola.
Mazima ddala osobola okulonda enkola eno; wabula, kakasa nti olina enkola ennungi gy’olina okugoberera order yo n’okukwata ebintu byonna by’otosuubira ebijja.
Ojja kwagala okukebera ennyo n’abasitula ebintu n’omanya ebibuuzo by’olina okubuuza okumanya omugugu gwo gye guli ne gye gugenda.
Singa wabaawo ekizibu, ojja kwetaaga okugonjoola ensonga n’ozuula eky’okukola okukendeeza ku buzibu bwe bukwata ku bizinensi yo oba ku mbalirira yo.
Abantu abasinga bakitegeera nti tebalina bandwidth okukola ku bino byonna bo bennyini era bakimanyi nti obudde bwabwe bwe businga okuba obw’omuwendo – era ebitongole ebisinga simply tebirina bikozesebwa kugezaako kukola ku buli kimu bennyini.
Okutuusa ebintu okuva ku mulyango ku nnyumba y’engeri esinga okukozesebwa era ennyangu eri kasitoma. Mu mbeera eno, kasitoma aba wa ddembe ku nteekateeka zonna ezikwata ku kusindika konteyina z’emigugu ku nnyanja. Tuvunaanyizibwa ku nkola yonna, okutandika n’okutikka konteyina nga tuyita mu kugituusa ku mwalo n’okutuuka ku kifo w’ogenda.
Empeereza okuva ku mulyango ku nnyumba ye mpeereza y’okutambuza ebintu okuva ku nkomerero okutuuka ku nkomerero esobozesa okutambuza ebintu byo okuva mu sitoowa yo/ekkolero/ awaka okutuuka mu kifo ekisembayo we bakkiriziganyizzaako. Empeereza zino era eziyitibwa 'all-in' transportation solutions zijja kusobozesa buli kasitoma okukwasa ebintu bye eri omukugu okusobola okusindika obulungi era mu ngeri ennungi.
Ng’omu ku mpeereza zino, olondawo ebifo byombi eby’okutwala n’okutuusa ebintu. Abakozi abavunaanyizibwa ku kusindika ebintu byo balabirira mu bujjuvu ebintu byo okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero, okusinziira ku byetaago byo n’ebiteeso byo:
Olonda ekifo w’ogenda okutwala: ekkolero ly’omugabi, sitoowa, omwalo oba ekisaawe ky’ennyonyi eky’ensi yonna.
Olonda ekifo ekisembayo okutuusa ebintu: sitoowa yo, kasitoma wo oba ennyumba yo.
Empeereza zino zijja n’enkola zonna enzibu ez’okuddukanya emirimu gy’olina okussa ekitiibwa mu (customs clearance etc.) era zikusobozesa okufuna ebyamaguzi byo nga olina emirembe gyonna.
Empeereza ku mulyango ku mulyango Omutendera ku mutendera
Okukyusa ebyamaguzi okuva mu kkolero ly'omugabi okudda mu sitoowa y'omusindika emigugu kiyitibwa 'Export Haulage'. Omutendera guno ogusooka okutwalira awamu guzingiramu okukozesa loole emu oba eziwerako (eyinza okuba nga eggaali y’omukka), era ebiseera ebisinga gutwala ennaku ntono zokka okusinziira ku lugendo lw’olina okutambula.
Ekibiina ekivunaanyizibwa ku nteekateeka y’okutambuza ebintu n’okusasula entambula okutwalibwa ebweru w’eggwanga kijja kusinziira ku ndagaano wakati w’oyo agaba ebintu n’omuguzi. Singa endagaano eraga nti omuguzi y’avunaanyizibwa ku kusindika, olwo omuguzi alina okutegeka okutambuza ebyamaguzi okuva mu kkolero okutuuka mu kifo ekisembayo we bakkiriziganyizzaako.
Ate singa endagaano eraga nti omuguzi atwala obuvunaanyizibwa bw’entambula mu kitundu ky’ekkubo, oyo asindika ajja kuba avunaanyizibwa ku kusindika okuva ku mutendera guno ogusooka.
Olukusa lwa Kasawo okutwala ebweru w’eggwanga lwetaagisa ab’obuyinza mu ggwanga mwe basibuka okuwandiisa emigugu gyonna egifuluma mu kitundu ekyo. Okugoba kwa Kasawo kukolebwa omusuubuzi wa Kasawo akkirizibwa. Ekiwandiiko ekirangirira n’obwegendereza buli kintu ekiri mu mugugu kyetaagisa, awamu n’ebiwandiiko ebirala ebiwagira eby’obufuzi (okugeza, layisinsi z’Abachina ezitwala ebweru w’eggwanga).
Okukwata ebyamaguzi nga tebinnasimbula kujja n’emirimu egiwerako egirina okukolebwa omusindika emigugu oba agenti. Omusindika emigugu afuna ebintu bino oluvannyuma lw’okutikkula loole okwekenneenya mu bujjuvu omugugu. Emigugu gigenda kukkirizibwa oluvannyuma lw’okukebera okupakinga n’okufuga ebiwandiiko byonna ebiddukanya emirimu.
Omugugu bwe gumala okukkirizibwa, guterekebwa mu sitoowa ne gutikkibwa mu konteyina okutwalibwa ku mwalo/ekisaawe ky’ennyonyi we bakkiriziganyizzaako. Ebyamaguzi bisobola okutikkibwa ku mmeeri emu oba eziwera okusinziira ku bungi bwonna obw’okugula. Singa ssente tezimala kujjuza bbokisi yonna, okugula kujja kutikkibwa mu konteyina egabanyizibwamu ebintu okuva mu bakasitoma abalala okutuuka ku mwalo gwe gumu ogusembayo. Kino kye tuyita okusindika kwa LCL (okutono okusinga omugugu gwa konteyina). Ng’ebula ennaku ntono okusimbula, emigugu egiwera gipakiddwa mu konteyina ne gitambuzibwa ku loole okutuuka ku mwalo/ekisaawe ky’ennyonyi. Ekibokisi kino kituuma ne bbokisi endala ezigenda okutikkibwa ku mmeeri y’emu.
Abakulira ebyamaguzi byonna ebiyingira eggwanga baagala okuweebwa customs clearance nga bituuse. Omutendera guno gulimu okulangirira ebintu n’emiwendo gyabyo okuzuula omuwendo gw’omusolo ogusasulwa (mu mbeera nga tewali kusonyiyibwa).
Okugoba emigugu kuzingiramu okwanjula ebiwandiiko byonna ebyetaagisa eri abakulira Kasawo okusobola okuyimbulwa emigugu n’okugenda mu maaso n’enkola. Enkola y’okuggya omugugu mu kasitooma esobola n’okutandika ng’omugugu tegunnatuuka gye gugenda, era gulina okuggwa nga okugula tekunnasala biziyiza by’obusuubuzi by’eggwanga.
Emigugu gitwalibwa ng’egiyingira mu ggwanga nga gisala ensalo ne giva mu kitundu kya Kasawo (oba ekitundu ky’ensi yonna). Omusindika emigugu, agenti we, oba omusuubuzi wa Kasawo eyalondebwa ayinza okukola okugoba emigugu kasita baba nga balina layisinsi entuufu. Omuntu avunaanyizibwa ku by’okugoba emisolo ya Kasawo alina okufuna ebiwandiiko byonna ebyetaagisa okutandika enkola eno.
Ebiseera ebisinga, enkola eno esobola okutandikibwako kkopi z’empapula ezisikanibwa, wadde ng’aboobuyinza abamu beetaaga ebisookerwako nga tebannamaliriza nkola mu bujjuvu. Okuggyako nga Incoterm DDP ekozesebwa ku mugugu (Customs Duty Paid), buvunaanyizibwa bw’omuguzi okutegeka n’okusasula okusasula customs clearance. Ebiseera ebisinga, kiba kyangu okuleka omusindika emigugu oba agenti okulongoosa omugugu gwo, kasita baba n’ebiwandiiko byonna ebyetaagisa.
Emirimu mingi girina okuggwa ng’omugugu gutuuse we gusembayo. Kitandika ng’omugugu gufunye, era ebiwandiiko biba bikakasibwa agenti ali eyo. Olwo, konteyina eggyibwa mu kifo we batereka ebintu ku mwalo n’etwalibwa mu sitoowa gy’egenda, gye bakeberebwa emigugu ne gisunsulwamu okugituusa oba okukung’aanyizibwa.
Okukyusa emigugu okuva mu sitoowa okudda ku ndagiriro y'oyo agitwala kulagirwa nga 'okutwala oba okutwala ebintu mu ggwanga'. Loole emu oba eziwera (oluusi n’eggaali y’omukka) zipangisibwa okutambuza ebyamaguzi okutuuka mu sitoowa. Omutendera guno guyinza okutwala ennaku ntono okusinziira ku bbanga.
Mu nkola y’okuweereza okuva ku nnyumba ku nnyumba, entambula ekolebwa omuweereza w’ebintu era y’alabirira okutuusa ebintu ebisembayo. Kasitoma asobola n’okusitula ebyamaguzi mu sitoowa y’omusindika emigugu n’oluvannyuma n’akola ku by’amaguzi ebisembayo ku lulwe. Ebiseera ebisinga, abantu ssekinnoomu/amakampuni agakola ku mbalirira enzibu balonda eky’okugonjoola kino, nga kya buseere.
Ebisale by’okusindika bisinziira ku nsibuko, gy’ogenda, empeereza, obuzito bw’ekipapula n’ebirala by’olina okulowoozaako.
Ng’oggyeeko obunene bw’ekipapula kyo, obuzito bwayo bukwata nnyo ku ssente z’osindika. Paka ezizitowa zigula ssente nnyingi okuzisindika.
Enkula y’ekipapula nsonga nkulu nnyo esalawo omuwendo gw’okusindika kwo. Ng’etteeka erya bulijjo, bbokisi gy’ekoma okuba ennene, gy’ekoma okusaasaanya ssente ennyingi okusindika.
Okusobola okutuukiriza obulungi ebyetaago bya buli kasitoma, enjawulo eziwerako mu miwendo n’empeereza ziriwo. Mu ngeri eno, osobola okulondako ebintu bibiri ebikulu ebikwata ku kutambuza emigugu ku nnyanja:
egaba ebika bibiri eby’ebintu ebijjudde:
Ffuuti 20, nga munda ziweza cubic mita 33
Oba ffuuti 40, esobola okusitula okutuuka ku cubic mita 66.
Ekigonjoola kino kikakasa enkola y’okusindika ebintu mu ngeri ey’obukuumi era eyeesigika, kubanga konteyina yo ejja kusibwa okuva ku nsimbula okutuuka ku ndagiriro esembayo gy’ogenda.
Enkola eno esinga kukendeeza ku ssente nnyingi ku bungi obutono, kubanga ekitundu kimu kyokka ekya konteyina kye kijja okukozesebwa okutambuza ebyamaguzi byo. Ekigonjoola kino kikusobozesa okukendeeza ennyo ku nsaasaanya yo ey’okusindika. Ebintu byo bitikkibwa mu bbokisi wamu n’ebya bakasitoma abalala, era ojja kumaliriza ng’osasula ekifo kyokka ky’olina.
LCL esengekeddwa ku voliyumu eri wakati wa 0-15m3. Kyokka kiyinza okwawukana okusinziira ku mwalo gw’osimbula.
Ennaku z'okusindika & ez'okutuusa zibalirirwa zitya? Olunaku olwo olw’okutuusa ebintu luyinza obutabaawo mu ddirisa eryo olw’enkyukakyuka mu bintu oba obusobozi bw’okutuusa nga tonnaba kuteeka order yo.
Kiyinza okuba ekintu kyonna ekiri wakati w’ennaku 12 ne 60, byonna bisinziira ku nsi gy’osindika n’enkola y’okusindika gy’olonze. Order yo ejja kutuusibwa mu nnaku 60 ez’omulimu. Tukola era ne tusindika order yo mu ngeri esinga okukekkereza ssente tusobole okukuyisaamu ssente eziterekeddwa mu ngeri y’okusindika ku bwereere.
Bw’oba obeera mu kitundu ekifuna okulwawo kw’empeereza mu ngeri gy’obadde tosuubira (embeera y’obudde ey’amaanyi, obutyabaga bw’obutonde, emikolo egitategekeddwa, n’ebirala), nsaba okwongerako waakiri ennaku z’omulimu 2 ku 3 ku lunaku olubalirirwamu olw’okutuusa order yo.
Obudde bw’okuyita bubalirirwa nga tukozesa ennaku za bizinensi, ekitegeeza nti Lwamukaaga ne Ssande tezibalibwa mu budde bw’okuyita. Ennaku enkulu nazo zitunuulirwa nga babala obudde bw’okuyita.
Wabula okutwalira awamu bw’oba oyingiza ebyamaguzi okuva ku gumu ku myalo emikulu mu China okutuuka e Los Angeles oba Long Beach, oba otunuulidde wiiki nga bbiri ku mazzi. Wabula tosuubira nti ebyamaguzi byo bijja kuba mu ngalo zo mu nnaku 14.
Okutambuza emigugu mu nsi yonna kizibu naddala ng’olonda engeri ez’enjawulo ez’okusindika emigugu.
Kino ekibalirizi ky’obudde bw’okutambuza emigugu mu nsi yonna kiwa obudde obubalirirwamu obw’okusindika ku loole ezitabuddwa munda mu nnyanja, emigugu egy’omu bbanga, n’oku nnyanja, okusobola okuwa okubalirira okujjuvu okw’obudde bw’okusindika emigugu.
Obudde obubalirirwamu obw’okutuusa buba bwa kulaga kwokka era buyinza okwawukana ku budde bwennyini obw’okutuusa. Nsaba okole okusalawo kwo okusinziira ku mbeera entuufu.
Kikulu nnyo okukakasa nti osobola okusasula ssente z’okuyingiza ebintu mu ggwanga. Okuyingiza ebintu mu ggwanga kitwala ssente nnyingi olw’ensonga bbiri. Ekisooka kiri nti okusinziira ku ssente ennyingi ezisaasaanyizibwa mu kusindika oba okutambuza, kibeera kya ssente nnyingi okuteeka orders entono ennene okusinga order ezimu entono – kale orders z’okuyingiza ebintu mu ggwanga zitera okuba ennene, n’olwekyo za bbeeyi.
Ensonga eyokubiri eri nti okuyingiza ebintu mu ggwanga kusiba ku nsimbi ezikozesebwa. Omuntu gw’ogulako ajja kusaba okusasulwa mu maaso, oba okusaba ebbaluwa y’okuwola oba omusingo omulala ogw’okusasula okuva mu bbanka yo. Kino kitegeeza nti tosobola kufuna ssente zino oba okuzikozesa okuddukanya bizinensi yo mu kiseera ekiri wakati w’okuteeka order n’okuzisasula, ekiyinza okusaasaana mu myezi mingi ku order ezimu.
Kola okuteebereza kw’entambula y’ensimbi okukakasa nti okyalina obusobozi okuddukanya obulungi bizinensi yo ng’ate olina ssente ezisibiddwa ku biragiro by’okuyingiza ebintu mu ggwanga. Yogerako n’omubalirizi w’ebitabo, maneja wa bbanka oba omuwabuzi ku by’ensimbi akukebere emirundi ebiri nti tobuusizza maaso kintu kyonna kikulu.
Waliwo obulabe bungi obuva mu kuyingiza ebintu mu ggwanga okusinga okugula mu ggwanga, era bino olina okubimanya okusobola okubiddukanya obulungi. Mu bino mulimu bino wammanga ebikwata ku mutindo n’okutuusa ebintu:
Ebanga eri wakati wo n’omugabi wo liyinza okuba ery’amaanyi. Kino kitegeeza nti kikuzibuwalira okukebera, oba okukola ku nsonga ng’okulondoola omutindo.
Ebanga ly’okutuusa ebintu ligenda wala, ate ng’obudde bw’okutuusa buwanvu, ekizibuwalira okuzzaayo ebyamaguzi.
Olw’obudde obutwala okutuusa, oyinza okumaliriza ng’oli mu mbeera ng’olina okukkiriza ebintu eby’omutindo ogwa wansi, olw’okuba nti tosobola kufuna kintu kya mutindo kituufu ekidda mu kifo ky’ebintu mu budde singa omugabi wo akuleka wansi.
Ojja kwetaaga okufaayo okunoonya basuubuzi ab’ettutumu n’okola order ku bukwakkulizo bwokka obukuwa cover ku butatuusibwa, era nga mulimu n’ebibonerezo by’okutuusa ekikeerezi oba ku bintu ebitali ku mutindo. Era kisasula okuba n’abagaba ebintu ebirala, kale olina ‘back-up’ bw’oba okyetaaga.
Enkyukakyuka mu miwendo gy’ensimbi y’akabi akalala akayinza okubaawo gy’oyinza okusanga ng’omuyingiza ebintu mu ggwanga. Oboolyawo ogula ebintu ebibalirirwa mu ssente z’ebweru, ekitegeeza nti enkyukakyuka mu miwendo gy’ensimbi kiyinza okukosa ssente ezisembayo z’ogenda okumaliriza ng’osasula mu ddoola za Amerika.
Omugabi asinga obuseere tekitegeeza nti ye mugabi asinga okukolagana naye ku bintu ebiyingizibwa mu ggwanga. Kikulu nnyo okufuna omugabi ow’ettutumu. Oyagala okufuna omugabi gw’okakasa mu ngeri entuufu:
tegenda kubula kiro kimu ne ssente zo enkalu
ejja kutuusa mu budde
ejja kuwa ebintu by’olaze era nga biri ku mutindo ogusuubirwa
ejja kukutegeeza singa wabaawo obuzibu oba okulwawo
Saba olabe olukalala lwa bakasitoma be abayinza okukugaba ebintu era obatuukirire okufuna ebikukwatako. Kola okukebera ebbanja ku kkampuni, era bw’oba osobola, ssente zisaasaanye mu mubiri
bakyalire n’okukebera ebifo byabwe, ekyuma kyabwe, n’omutindo gw’ebintu bye bafulumya. Bw’oba tosobola kutegeka kukyalira mukutu, waakiri nyweza ku sampuli nga tonnaba kuteeka order yo.
Okukolagana n’abagaba ebintu mu nsi engwira kitera okuzingiramu okuyiga okw’amaanyi. Oyinza okuba ng’okolagana n’abantu abatayogera lulimi lumu naawe, era ng’obuwangwa bwabwe n’empisa zaabwe byawukana ku byo. Obusobozi bw’obutategeeragana n’empuliziganya embi buli waggulu nnyo okusinga nga tukolagana n’abagaba ebintu mu kitundu.
Nga tonnaba kussa mukono ku kiragiro ky’okuyingiza ebintu mu ggwanga, ojja kwetaaga okutegeera ebiragiro by’okusuubula ebikozesebwa abayingiza n’abafulumya ebweru, era ojja kwetaaga okukakasa nti enjuyi zombi zirina okutegeera kwe kumu ku bigambo bino.
Okutuuka ku nsonga nga EX (ex-works oba ex-factory, warehouse, oba plantation), FAS (Free Alongside Ship), ne FOB (Free on Board) si kizibu nga bwe kiyinza okusooka okulabika. Ekibiina ekigatta abasuubuzi mu nsi yonna kikoze amateeka agatuufu agakwata ku kutaputa ebigambo by’obusuubuzi agayitibwa Incoterms.
Incoterms 2010 mu kiseera kino ekozesebwa, naye ekitabo ekirongooseddwa, Incoterms 2020, kisuubirwa okutandika okukola mu 2020. Ekitongole kya bbanka yo eky’ebyobusuubuzi mu nsi yonna, agenti w’okutwala emigugu oba ekibiina ky’abasuubuzi mu kitundu kyo kirina okusobola okukuyamba ku kino.
ebirimu biba bwereere!
ebirimu biba bwereere!