ޗައިނާއިން ފިޓްނަސް އިކުއިޕްމަންޓް އިމްޕޯޓް ކުރާނެ ގޮތް؟

ޗައިނާ ޖިމް އިކުއިޕްމަންޓްތަކަށް މަރުހަބާ. މިއީ ޗައިނާއަށް ޖިމް އިކުއިޕްމަންޓް އިމްޕޯޓް ކުރުމުގެ ކުރިން ޓޮޕް 13 ޓިޕްސްގެ ލިސްޓެއް—މި ކިޔުމުގެ ކުރިން ނުގަންނަވާށެވެ!

1. އިމްޕޯޓްކުރުމުގެ ހަރަދުތައް

ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ކުންފުންޏަކަށް އޯޑަރު ދިނުމުގެ ކުރިން ދައްކަން ޖެހޭ ހުރިހާ ފީއެއް ހޯދަން ޖެހޭނެ އެވެ. މި އިމްޕޯޓް ޖިމް އިކުއިޕްމަންޓްތަކުގެ ހަރަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ؛

• ދަތުރުފަތުރާއި އިންޝުއަރެންސްގެ ހަރަދު (ތިމާ މުއާމަލާތްކުރާ ވިޔަފާރީގެ ޝަރުތުތަކަށް ބަލާފައި)

• ޖީ.އެސް.ޓީ

• ކަސްޓަމްސް ޑިއުޓީ އާއި ލެވީ އެވެ

• ތަކެތި ރައްކާކުރާތަން

• ފައިނޭންސް ޗާޖުތަކެވެ

• ކަސްޓަމްސް ބްރޯކަރުން ނުވަތަ ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރުން ބޭނުންކުރުން ފަދަ ހިދުމަތްތަކަށް ނަގާ ޗާޖުތަކެވެ.

ކަސްޓަމްސް ޑިއުޓީގައި ދައްކަން ޖެހޭނީ ކިހާވަރެއްތޯ ބެލުމަށްޓަކައި އިމްޕޯޓް ކުރަން ބޭނުންވާ މުދަލުގެ ރަނގަޅު ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ޓެރިފް ދެނެގަންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އަދި ދައްކަންޖެހޭ ރަނގަޅު އަދަދު ހޯދުމަށްޓަކައި މުދާ އުފެދުނު ގައުމާއި އަގު (ޝިޕިންގ ނުހިމަނައި) ސަޕްލައި ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ވިޔަފާރި ކުރައްވާނަމަ، ލޭންޑްޑް ކޮސްޓަކީ ޝިޕިންގ ކޮސްޓް ހިސާބުކުރުމުގައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ފެލް ކޮސްޓަކީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި އުފެއްދުމެއް ޝިޕިންގ އަށް ކުރާ ޖުމްލަ ޚަރަދާއި، އޭގެ ތެރޭގައި ގަތް އަގާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ފީއާއި، ފައިސާ ބަދަލުކުރުމާއި، ޑިއުޓީއާއި، އަދި އެއާ ގުޅުންހުރި އެހެން އެއްވެސް ޚަރަދެއް ހިމެނެއެވެ. ހުރިހާ ތަފާތު ވެރިއޭބަލްތަކެއްގެ ސަބަބުން ލޭންޑްޑް ކޮސްޓް ކަނޑައެޅުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވެދާނެ ކަމަށާއި، މިއީ ތިމާގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ހަގީގީ ފައިދާ ފެންނަން ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ.

އެއްޗެއްގެ ފައިނަލް ލޭންޑްޑް ކޮސްޓްގެ ޚިޔާލެއް ލިބުމުން، އިމްޕޯޓް ކުރުމަކީ ޖިމް ވިޔަފާރިއަށް ޚަރަދު ކުޑަ ގޮތެއްތޯ ބެލޭނެ އެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހުންނަ ފެކްޓްރީއަކުން ޔުނިޓަކަށް ކުރާ ހަރަދަށް ވުރެ ބޮޑު އިތުރު ޗާޖެއް ދައްކަން ޖެހޭއިރު، މިކަންކަން އިތުރުވެދާނެ އެވެ. މި ހުރިހާ ހަރަދުތަކަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށްފަހު އިންވެސްޓްމަންޓަކުން އެކަށީގެންވާ ރިޓަރންއެއް ހޯދައިދެވޭތޯ ތިބާ ބޭނުންވާނެއެވެ.

އެކައުންޓެންޓެއް، ބިޒްނަސް އެޑްވައިޒަރެއް ނުވަތަ ކަސްޓަމްސް ބްރޯކަރެއްގެ ހިސާބުތައް ކިޔައިދީ، ތިމާއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ހުރިހާ ހަރަދެއް އެކައުންޓް ކޮށްފައިވާކަން ޔަގީން ކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.

2. ޓެކްސްއާއި ޑިއުޓީ ހިސާބުކުރުން

އިމްޕޯޓް ޓެކްސްގެ ޓާމިނަލޮޖީ

އިންޓަނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސް (އައިސީސީ)ގެ އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އަކީ މުދާ ޓްރާންސިޓާ ގުޅުންހުރި އަގު ކަނޑައެޅުމަށް ނުވަތަ ރިސްކާއި ގުޅުންހުރި މައްސަލަތައް ހާމަކުރުމަށް އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ޓާމިނަލޮޖީ އެވެ. ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ސޮއިކުރާއިރު އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ އެއްޗަކީ؛

• އެކްސްޑަބްލިއުގެ ދަށުން ޝިޕިންގ ކުރާއިރު، ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުން މުދާ ފެކްޓްރީން ނުކުންނައިރު ލިބެން ހުންނަ އަދި ޑިސްޕެޗް ކުރަން ތައްޔާރަށް ހެދުމުގެ ޒިންމާ އުފުލައެވެ. ފެކްޓްރީން ބޭރުގައި އެސެޓްތައް ބަލައިގަތުމުން ފެށިގެން ފައިނަލް ޑެލިވަރީ ލޮކޭޝަނާއި ހަމައަށް ޝިޕްމަންޓްގެ ޒިންމާ އުފުލަނީ ކެރިއަރ ނުވަތަ ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރެވެ.

• އެފްއޯބީގެ ދަށުން ޝިޕިންގ ކުރާއިރު، މުދާ ލޯޑްކުރާ ބަނދަރަށް އަދި އުޅަނދަށް ފޮނުވުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުންނެވެ. މި ހިސާބުން ފައިނަލް ޑެލިވަރީ ލޮކޭޝަނާއި ހަމައަށް ޒިންމާ ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރަށް ބަދަލުވެއެވެ.

• ސީއައިއެފްގެ ދަށުން ޝިޕިންގ ކުރާއިރު ކެރިއަރ އިން ބަލަހައްޓަނީ ރާއްޖެ އަންނަ ބަނދަރަށް މުދާ އުފުލުމާއި ދަތުރުފަތުރުގެ އިންޝުއަރެންސް އެވެ.

ޗައިނާގައި އޮގަނައިޒޭޝަން އޮފް މެރިޓައިމް ޓްރާންސްޕޯޓަކީ ވަރަށް ޕިކް ކުންފުންޏެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ޗައިނާއިން ޝިޕިންގ ކުރާއިރު އާންމުކޮށް ފެންނަ ހަތަރު އިންކޯޓާމްސް އަކީ އެކްސްޑަބްލިއު؛ އެފްއޯބީ؛ ސީއެފްއާރު އަދި ސީއައިއެފް އެވެ. އަގެއް ކަނޑައެޅުމާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޝިޕްމަންޓެއްގައި ބައިވެރިވާ ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ ޒިންމާތައް ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި އިންކޯޓާމް އަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

އެފްއޯބީ ނުވަތަ ސީއައިއެފް ހެއްޔެވެ؟

ޗައިނާއިން ގިނަ ޝިޕްމަންޓްތައް ޝިޕްމަންޓް ކުރަނީ ހަމަ އިންކޯޓާމްސްގެ ދަށުން ކަމަށާއި އެއީ އާންމުކޮށް އެކްސްޑަބްލިއު ނުވަތަ އެފްއޯބީ އެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޝިޕިންގ ޕްރޮސެސްގެ ފުރަތަމަ ބައި (ގުދަނުން ނުވަތަ ފެކްޓްރީން ފެށިގެން ޕީއޯއެލްއާ ހަމައަށް) ބެލެހެއްޓުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބި ސަޕްލައިއަރާއި ލޯކަލް ޓްރާންސްޕޯޓޭޝަން ކުންފުނިތަކާ ދެމެދު ގާތް ގުޅުމެއް އޮތް ހާލަތެއްގައި އެފްއޯބީގެ އަގުވަޒަން ކުރެވެއެވެ. ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކާއި ލޯކަލް ކުންފުނިތަކާ ދެމެދު ދިގުދެމިގެންދާ މި ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ވާދަވެރި ރޭޓްތަކެއް ލިބޭނެ އެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދަތުރުފަތުރުގެ މި ބައި ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ބަލަހައްޓަނީ ޗައިނާގެ ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކުންނެވެ.

އެކްސްޑަބްލިއު ނުވަތަ އެފްއޯބީ ފަދަ އިންކޯޓާމްސް ހޮވަން ޖެހޭއިރު، އެތަންތަނުގައި (ގާތްގަނޑަކަށް) ހުރިހާ ޝިޕްމަންޓެއް ބެލެހެއްޓުމާއި ސުޕަވައިޒް ކުރާނީ ޚާއްޞަ ޕްރޮފެޝަނަލުންގެ ޓީމަކުންނެވެ.

މި ދެ އިންކޯޓާމް އަންނަނީ ފެކްޓްރީ/ގުދަން (އެކްސްޑަބްލިއު) ނުވަތަ ޕޯޓް އޮފް ޑިޕާޗާ (އެފްއޯބީ) އިން ޕިކަޕަކާއެކު ކަމަށާއި، މިއީ ދަތުރުފަތުރުގެ މަރުހަލާގައި ފުދޭވަރަކަށް ބޮޑު ޒިންމާއަކުން މިނިވަންވާ ކަމެކެވެ.

3. ޓެކްސް ހިސާބުކުރުން

އިމްޕޯޓް ޓެކްސްއާއި ކަސްޓަމްސް ޑިއުޓީ ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ކަނޑައަޅަނީ އިމްޕޯޓްކުރާ މުދަލުގެ އަގަށް ނުވަތަ އަގަށް ބަލައިގެން ކަމަށާއި، އެއަށް ކިޔަނީ ޑިއުޓީ ޕޭއިން ވެލިއު (ޑީޕީވީ) ކަމަށާއި، އެ މުދަލުގެ މުއާމަލާތްކުރާ އަގަށް ބަލައިގެން ކަނޑައެޅެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ދަތުރުފަތުރާ ގުޅުންހުރި ހަރަދާއި ތިމާގެ ބަނދަރަށް އަންނަ ބަނދަރަށް ބަރުކުރުމުގެ ކުރިން އުފެއްދުންތަކުގެ އިންޝުއަރެންސް ޕްރީމިއަމް ހިމެނެއެވެ.

ޑީޕީވީ ކަނޑައެޅުމުގައި ވެޓް ނުވަތަ ސީޓީ ފަދަ ޓެކްސްތައް ހިމަނާފައެއް ނުވެއެވެ. މިކަމާ ގުޅޭ އަނެއް ޝަރުތަކީ ކޮމްޕޮޒިޓް އެސެސްބަލް ޕްރައިސް (ސީއޭޕީ) ކަމަށާއި، މިއީ ޑީޕީވީ، އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ، ​​އަދި އަމަލުކުރެވޭނަމަ ސީޓީ އެއްކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ލަފުޒެކެވެ.

ތިރީގައިވާ ފޯމިއުލާތަކުން ފެންނަނީ ޑީޕީވީ އާއި ސީއޭޕީ ހޯދާ ގޮތެވެ.

• ޑީޕީވީ = މުދަލުގެ އަގު + ދަތުރުފަތުރުގެ އަގު + ކާގޯ އިންޝުއަރެންސް

• އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ = ޑީޕީވީ x ޓެރިފް ރޭޓް

• ސީއޭޕީ = ޑީޕީވީ + އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ = ޑީޕީވީ x (1+ޓެރިފް ރޭޓް)

• ވެޓް = ސީއޭޕީ x ވެޓް ރޭޓް

މިސާލެއްގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، ޔޫއެސްއޭގެ ކުންފުންޏަކުން އެންޓައިފިޓްނެސް އިން މެޝިނަރީ އިމްޕޯޓްކޮށް، އެފްއޯބީ އަގު ކަނޑައެޅުމާ އެއްގޮތަށް ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ ކަމަށް ހީކުރާށެވެ. އެހެންކަމުން ޝިޕިންގ އާއި އިންޝުއަރެންސްގެ ހުރިހާ ހަރަދެއް ކުރާނީ ޔޫއެސްއޭ ގަންނަ ފަރާތުންނެވެ.

މާނައަކީ ކޮމާޝަލް ފިޓްނަސް އިކުއިޕްމަންޓް އުފައްދާ ފަރާތުގެ އަސާސީ މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ޔޫ.އެސް.އޭ ގަންނަ ފަރާތުން ހަމަޖައްސާފައިވާ ބޯޓަށް މެޝިނަރީ (މުދާ) ލޯޑްކޮށް، އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ކަސްޓަމްސްގައި މުދާ ކްލިއަރ ކުރުމެވެ.

އިންކޯޓާމްސްގެ ގަވާއިދުތަކަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟

އައިސީސީގެ އިންކޯޓާމްސް ގަވާއިދަކީ މުދާ ވިއްކުމަށް ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރީގެ މުހިއްމު ޝަރުތުތަކެވެ. ޕާޗޭސް އޯޑަރެއް ހުށަހެޅިޔަސް، މުދާ އުފުލުމަށް ޝިޕްމަންޓެއް ޕެކޭޖްކޮށް ލޭބަލް ކުރިޔަސް، ނުވަތަ ބަނދަރެއްގައި ސެޓްފިކެޓް އޮފް އޮރިޖިން ތައްޔާރު ކުރިޔަސް އިންކޯޓާމްސްގެ ގަވާއިދުތައް ތިބާއަށް މަގުދައްކައިދޭނެ އެވެ. އިންކޯޓާމްސްގެ ގަވާއިދުގައި ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރި އެތެރެކުރުމާއި އެކްސްޕޯޓްކުރުމުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ބައިވެރިވާ ފަރުދުންނަށް ވަކި އިރުޝާދުތަކެއް ދީފައިވެ އެވެ.

އިންކޯޓާމްސް އިން ދައްކުވައިދެނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟

އިންކޯޓާމްސް އަކީ އާންމު ވިޔަފާރީގެ ލަފުޒުތަކަށް ނިސްބަތްވާ ކުޑަކުޑަ ލަފުޒެކެވެ. އިންކޯޓާމްސް އަކީ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ އިންޓަނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސްގެ ޓްރޭޑްމާކެކެވެ. އިންކޯޓާމްސްގެ ގަވާއިދުގައި ޝަރުތުތަކަށް ކުރުކުރުންތައް ހިމެނޭއިރު، އެފްއޯބީ ('ފްރީ އޮން ބޯޑް')، ޑީއޭޕީ ('ޑެލިވަރޑް އެޓް ޕްލޭސް') އެކްސްޑަބްލިއު ('އެކްސް ވޯކްސް')، ސީއައިޕީ ('ކެރިޖް އެންޑް އިންޝުއަރެންސް ޕޭޑް ޓު') ފަދަ ޝަރުތުތަކުގެ ކުރުކުރުންތައް ހިމެނެ އެވެ.

އިންކޯޓާމްސްގެ ގަވާއިދުގެ އެންމެ ފަހުގެ އެޑިޝަނަކީ އިންކޯޓާމްސް 2010 އެވެ
.
https://iccwbo.org/resources-for-business/އިންކޯޓާރމްސް-ޤަވާޢިދު/އިންކޯޓާރމްސް-ޤަވާޢިދު-2010/

4. ޗައިނާއިން މުދާ ޝިޕިންގ: ޕޯސްޓުން، ކުއަރިއަރ، ވައިގެ މަގުން ނުވަތަ ކަނޑުން؟

ޗައިނާއިން ކަނޑުގެ މުދާ އުފުލުމުގެ ހިދުމަތް: ޚަރަދު ކުޑަ ގޮތް. މި ގޮތަކީ އެންމެ ގިނަ ވަގުތު ނަގާނެ ގޮތެކެވެ (އެވްރެޖްކޮށް 3-60 ދުވަސް ނަގާނީ ތިމާ ހުރި ތަނާއި ދާ ތަނަކަށް ބަލާފައި) ނަމަވެސް މިއީ ޝިޕްމަންޓަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ ހުރި މީހުންނަށް ޝިޕިން ކުރުމަށް ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.

މިއީ ލޮޖިސްޓިކްސްގައި އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ އެއް ގޮތް ކަމުގައި ވާއިރު، މިއީ އެހާ ފްލެކްސިބަލް އެއްޗަކަށް ވާތީ، ތަފާތު ވައްތަރުގެ މުދަލާއި ޝިޕްމަންޓްތައް ގެންދެވޭނެ އެއްޗެކެވެ. މި މޯޑާއެކު ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް އާއި ޑޮކިއުމަންޓޭޝަން ވެސް ބެލެހެއްޓުމަށް ޖެހޭއިރު، އުފެއްދުންތައް ބަނދަރަށް ފޯރާއިރު ބަނދަރުން ތިމާގެ ފެސިލިޓީ ނުވަތަ ގުދަނަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ހޯދަން ޖެހޭނެ އެވެ.

ބޮޑެތި، ބޮޑެތި އަދި އިންތިހާއަށް ބޮޑެތި ޝިޕްމަންޓްތަކަކީ މި ބާވަތުގެ ޝިޕިންގ އަށް އާންމު ކަމެކެވެ.

ޔޫރަޕް-އޭޝިއާގެ ރޫޓަކަށް އެއާފްރެއިޓް އަށް މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ނަގާއިރު (މިސާލަކަށް ޗައިނާ-ޔޫކޭ ދޮރުން ދޮރަށް އެންމެ 5-7 ދުވަސް) މި ޓްރާންސިޓް ވަގުތު ކަނޑުމަގުން މަދުވެގެން އެއް މަސްދުވަހަށް (ޗައިނާ-ޔޫކޭއަށް ކަނޑުގެ މުދާ 40-45 ދުވަސް، ދޮރުން ދޮރަށް) ދެއެވެ.

5. ޝިޕިންގ މެނޭޖްމަންޓަށް ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރ ބޭނުންކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟

ޝިޕިން މެނޭޖްމަންޓްގެ ގޮތުގައި ސޮއިކޮށް އުފާވާނެ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ޝިޕިން އޭޖެންޓުން ތިބެގެން އުފެއްދުންތައް އަވަހަށް ދާ ތަނަށް ފޯރާނެ އެވެ.
ތަޖުރިބާ ނެތް ވަރަށް ގިނަ އިމްޕޯޓަރުން ސަޕްލައިއަރަށް ހުރިހާ ޝިޕިންގއެއް މެނޭޖްކޮށްދީ، ޝިޕިންގ އެޑްރެހާއި ދާންޖެހޭ ބަނދަރެއް ކިޔައިދީ، ދެން ސަޕްލައިއަރަށް އެކަން ހޯދައިދިނުމުގެ ފުރުސަތު ދޭނެއެވެ.

އެއީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނުވަތަ ނުރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. އެއީ ރަނގަޅު މާނައެއްގައި އެއީ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ އެއް ކަމެއް މަދު ނަމަވެސް ގެއްލުން ލިބިދާނެ ކަމެއް ކަމުގައި ވެދާނެ ސަބަބަކީ ނިމުމުގައި ޝިޕިންގ އަށް މާގިނައިން ފައިސާ ދައްކަން ޖެހިދާނެތީ އެވެ.

އަމިއްލައަށް ކުރާށެވެ؟

ބޮޑެތި ގިނަ ގްރޫޕްތަކުން ވަނީ ޝިޕިންގގެ ހުރިހާ އިންތިޒާމުތަކެއް އެތެރެއިން ބެލެހެއްޓުމަށް ނިންމާފައި، އެ ޕްރޮސެސްއާއި މުދާ ޝިޕްކޮށްދިނުމަށް ކުރާ އެންމެ ފަހުގެ ހަރަދުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް އެމީހުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ގޮތަކަށެވެ.
އާންމުކޮށް ނިންމާނީ ސީދާ އެއާލައިންތަކާއި، ޓްރަކިން ކުންފުނިތަކާއި، ޝިޕިން ލައިންތަކާއި ފަދަ ތަންތަނާ ޖާގަ ބުކްކޮށްގެން ކަމަށާއި، އިމްޕޯޓް ކުރާ ގައުމުތަކާއި އެކްސްޕޯޓްކުރާ ގައުމުތަކުގައި ވެސް ކަސްޓަމްސް ޑިކްލެރޭޝަންތަކާ ވެސް މުއާމަލާތް ކުރާ ކަމަށެވެ.

• މިހުރިހާ ކަމެއް އަމިއްލައަށް މެނޭޖްކުރަން ޖެހުމަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އެ ޕްރެކްޓިސް ނުވަތަ ޕްރޮސެސްއަށް އަހުލުވެރި ނުވާނަމަ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކަކަށް ވެދާނެ އެވެ.

• ހަމަ ޔަގީނުންވެސް މި ގޮތް ޚިޔާރުކުރެވޭނެއެވެ؛ އެހެންނަމަވެސް، ހަމައެކަނި އޯޑަރ ފޮލޯއަޕް ކުރުމަށް ރަނގަޅު ޕްރޮސެސްއެއް އޮތްތޯއާއި، ހީވެސް ނުކުރާ ކަމެއް ކުރިމަތިވާނަމަ އެކަން ޙައްލުކުރުމަށް ރަނގަޅު ޕްރޮސެސްއެއް އޮތްތޯ ބަލާށެވެ.

• ގިނަގިނައިން ކެރިއަރުންނާ ޗެކް އިން ކޮށް، ޝިޕްމަންޓް އޮތީ ކޮންތާކުތޯއާއި ޝިޕްމަންޓް ދާނީ ކޮންތާކަށްތޯ ބެލުމަށް ކުރާނީ ކޮން ސުވާލުތަކެއްކަން އެނގެން ބޭނުންވާނެ އެވެ.

މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ މައްސަލަ ހައްލުކޮށް، ވިޔަފާރިއަށް ނުވަތަ ބަޖެޓަށް ކުރާ އަސަރު އެންމެ ކުޑަކުރުމަށް ކުރާނެ ކަންތައްތައް ހޯދަން ޖެހޭނެ އެވެ.
ގިނަ މީހުންނަށް ވިސްނޭ ގޮތުގައި މި ހުރިހާ ކަމެއް އަމިއްލައަށް ކުރިމަތިލާން ބެންޑްވިޑް ނެތްކަން އަދި އެމީހުންގެ ވަގުތު އެންމެ އަގުހުރިކަން އެނގޭ – އަދި ގިނަ ވިޔަފާރިތަކުގައި ފަސޭހައިން ހުރިހާ ކަމެއް އަމިއްލައަށް މުއާމަލާތް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ވަސީލަތްތައް ނެތެވެ.

6. ދޮރުން ދޮރަށް ޑެލިވަރީ ކުރުމުގެ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟

ޑޯރ ޓު ޑޯ ޑެލިވަރީ އަކީ ކަސްޓަމަރަށް ޝިޕްމަންޓް ކުރުމަށް އެންމެ އާންމު އަދި އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތެވެ. މި ހާލަތުގައި ކަސްޓަމަރު ވަނީ ކަނޑުގެ މުދާ އުފުލުމުގެ ކޮންޓެއިނަރު ޝިޕްމަންޓާ ގުޅޭ ހުރިހާ އިންތިޒާމުތަކުން މިނިވަންވެފައެވެ. ބަނދަރަށް ޑެލިވަރީ މެދުވެރިކޮށް ކޮންޓެއިނަރ ލޯޑް ކުރުމުން ފެށިގެން މަންޒިލަށް ވާސިލްވާންދެން މުޅި ޕްރޮސެސް އަޅުގަނޑުމެން ބަލަހައްޓަމުން މިގެންދަނީ.

ދޮރުން ދޮރަށް ހިދުމަތަކީ ތިމާގެ ގުދަނުން/ފެކްޓްރީން/ ގެއިން އެއްބަސްވެފައިވާ އެންމެ ފަހު މަންޒިލަށް މުދާ ގެންދިއުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭ އެންޑް ޓު އެންޑް ލޮޖިސްޓިކްސް ޚިދުމަތެކެވެ. 'އޯލް-އިން' ގެ ނަމުން ވެސް ނަންދެވިފައިވާ މި ހިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ ކަސްޓަމަރަކަށް ވެސް ކާމިޔާބު އަދި ވަރުގަދަ ޝިޕްމަންޓަކަށް އޭނާގެ މުދާ ޕްރޮފެޝަނަލް މީހަކާ ހަވާލުކުރެވޭނެ އެވެ.

މި ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޕިކްއަޕް އާއި ޑެލިވަރީ ކުރާ ތަންތަން ވެސް ހޮވަ އެވެ. ތިޔަބޭފުޅުންގެ ޝިޕްމަންޓާ ހަވާލުވެ ތިބޭ މުވައްޒަފުން ތިޔަބޭފުޅުންގެ މުދާ ފެށުނީއްސުރެ ނިމުމާއި ހަމައަށް ފުރިހަމައަށް ބަލަހައްޓަނީ، ތިޔަބޭފުޅުންގެ ބޭނުންތަކާއި ލަފާތަކަށް ބަލައިގެން:

• ތިބާ ހޮވަނީ ޕިކްއަޕް ކުރާނެ ތަން: ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުގެ ފެކްޓްރީ، ގުދަން، ބަނދަރު ނުވަތަ ބައިނަލްއަގްވާމީ އެއާޕޯޓެވެ.

• ތިބާ ހޮވަނީ ފައިނަލް ޑެލިވަރީ ލޮކޭޝަން: ތިބާގެ ގުދަން، ތިބާގެ ކަސްޓަމަރު، ނުވަތަ ތިބާގެ ގެއެވެ.

މި ހިދުމަތްތައް އަންނަނީ އިހުތިރާމް ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ ކޮމްޕްލެކްސް އިދާރީ އުސޫލުތަކެއް (ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ފަދަ) އާއި އެކު ކަމަށާއި، ފުރިހަމަ ހަމަޖެހުމަކާއެކު މުދާ ޑެލިވަރީ ކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޑޯރ ޓު ޑޯރ ސާވިސަސް ސްޓެޕް ބައި ސްޓެޕް ގައިޑް

1) ފެކްޓްރީން ގުދަނަށް ދަތުރުކުރުން

ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުގެ ފެކްޓްރީން ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރުގެ ގުދަނަށް މުދާ ބަދަލުކުރުމަށް ކިޔަނީ 'އެކްސްޕޯޓް ހޯލޭޖް' އެވެ. މި ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި އާންމުކޮށް ހިމެނެނީ އެއް ނުވަތަ އެތައް ޓްރަކެއް (ވެދާނެ ރޭލުތަކެއް) ބޭނުންކުރުމާއި، އާންމުކޮށް ދަތުރުކުރަންޖެހޭ ދުރުމިނަށް ބަލާއިރު މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ނަގާނެއެވެ.

ލޮޖިސްޓިކްސް އޯގަނައިޒޭޝަނާއި އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ދަތުރުފަތުރުގެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާ ފަރާތުން ބިނާވެގެންދާނީ ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތާއި ގަންނަ ފަރާތާ ދެމެދު ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ޝިޕްމަންޓުގެ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހޭނީ ގަންނަ ފަރާތުން ކަމަށް ބުނެފައިވާނަމަ، ދެން ގަންނަ ފަރާތުން މުދާ ފެކްޓްރީން އެއްބަސްވެފައިވާ އެންމެ ފަހު މަންޒިލަށް ގެންދިއުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސަން ޖެހެއެވެ.

އަނެއްކޮޅުން އެއްބަސްވުމުގައި ގަންނަ ފަރާތުން ދަތުރުފަތުރުގެ ޒިންމާ ނަގާނީ މެދުތެރެއިން ކަމަށް ވާނަމަ، މި ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީން ފެށިގެން ޝިޕްމަންޓާ ހަވާލުވާނީ ފޮނުވާ ފަރާތުންނެވެ.

2) އެކްސްޕޯޓް ކަސްޓަމްސް ޑިކްލެރޭޝަން

އެކްސްޕޯޓް ކުރުމަށް ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ހޯދަން ޖެހެނީ އެ ސަރަހައްދުން ފުރާ ހުރިހާ މުދާތަކެއް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމަށް އުފަން ގައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުންނެވެ. ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ކުރިއަށް ގެންދަނީ ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ކަސްޓަމްސް ބްރޯކަރެކެވެ. ޝިޕްމަންޓްގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ޑިކްލެއާކުރާ ލިޔުމެއްގެ އިތުރުން އެކަމަށް ތާއީދުކުރާ އެހެން އިދާރީ ރެކޯޑްތައް (އެބަހީ، ޗައިނާގެ އެކްސްޕޯޓް ލައިސަންސް) ވެސް ބޭނުންވެއެވެ.

3) އޮރިޖިން ހެންޑްލިންގ ޗާޖްތަކާއި ހިދުމަތްތައް

ފުރުމުގެ ކުރިން މުދާ ބެލެހެއްޓުމުގައި ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރު ނުވަތަ އޭޖެންޓުން ކުރަންޖެހޭ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ވެސް ހިމެނެ އެވެ. ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރަށް ޕްރޮޑަކްޓްތައް ލިބެނީ ޝިޕްމަންޓްގެ ތަފްސީލީ އިންސްޕެކްޝަނަކަށް ޓްރަކް ބާލައި ނިމުމުންނެވެ. މުދާ ބަލައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޕެކިންގ އިންސްޕެކްޓްކޮށް އިދާރީ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްފަހުގައެވެ.

4) ލޯޑިންގ ގެ ބަނދަރު/އެއަރޕޯޓުގައި ޙަވާލުކުރުން

ޝިޕްމަންޓް ބަލައިގަތުމުން ގުދަނުގައި ރައްކާކޮށް ކޮންޓެއިނަރަކަށް ލޯޑްކޮށްގެން އެއްބަސްވެފައިވާ ބަނދަރަށް/މަންޒިލުގެ އެއާޕޯޓަށް ބަދަލުކުރެއެވެ. މި މުދާ އެއް އުޅަނދަކަށް ނުވަތަ އެތައް އުޅަނދަކަށް ލޯޑް ކުރެވޭނީ ގަންނަ އެއްޗެއްގެ ޖުމްލަ ވޮލިއުމް އަށް ބަލައިގެންނެވެ. މުޅި ފޮށި ފުރުމަށް އެ އަދަދު ނުފުދޭނަމަ، އެއް ފައިނަލް ޑެސްޓިނޭޝަން ބަނދަރަށް ވާސިލްވުމަށްޓަކައި އެހެން ކަސްޓަމަރުންގެ މުދާ ހިމެނޭ ޝެއަރޑް ކޮންޓެއިނަރަކަށް ގަނެވޭނެއެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ކިޔާ އެލްސީއެލް ޝިޕްމަންޓްސް (ކޮންޓެއިނަރ ލޯޑަކަށްވުރެ މަދު) އެއްޗެކެވެ. ފުރުމުގެ މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ގިނަ ޝިޕްމަންޓްތައް ކޮންޓެއިނަރުގައި ޕެކްކޮށް ޓްރަކެއްގައި ބަނދަރު/އެއާޕޯޓަށް ގެންދެއެވެ. އެ ފޮށީގައި އެއް އުޅަނދަށް އަރުވަން އެހެން ފޮށިތަކެއް ޖަހާފައި ހުރެއެވެ.

5) ރާއްޖެ އައުމުން ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ކުރުން

ރާއްޖެއަށް އެތެރެވާ ހުރިހާ މުދަލެއް ރާއްޖެ އައުމުން އިމްޕޯޓް ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ހޯދަން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ލާޒިމްކޮށްފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅުގައި ހިމެނެނީ ޑިއުޓީ ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި އުފެއްދުންތަކާއި އެތަކެތީގެ އަގުތައް ޑިކްލެއާ ކުރުމެވެ (އިސްތިސްނާ ނުވާ ހާލަތެއްގައި).

ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސްގައި ހިމެނެނީ މުދާ ދޫކޮށްލުމާއި އެ ޕްރޮސެސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ކަސްޓަމްސް އޮތޯރިޓީތަކަށް ހުށަހަޅައިދިނުމެވެ. ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ޕްރޮސެސް ޝިޕްމަންޓް މަންޒިލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ވެސް ފެށިގެންދާނެ ކަމަށާއި، ގަތުން ގައުމުގެ ވިޔަފާރީގެ ހުރަސްތައް ހުރަސް ކުރުމުގެ ކުރިން ނިމުމަކަށް އަންނަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.

މުދާ ރާއްޖެ އެތެރެވާ ކަމަށް ބެލެވެނީ ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ކަސްޓަމްސް ޒޯނަކުން (ނުވަތަ ބައިނަލްއަގްވާމީ ޒޯނަކުން) ނިކުމެގެންނެވެ. ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރަކަށް، އެ ކުންފުނީގެ އޭޖެންޓަކަށް ނުވަތަ ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަސްޓަމްސް ބްރޯކަރަކަށް ސައްހަ ލައިސަންސެއް އޮތްހާ ހިނދަކު ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް އާއި ހަވާލުވެ ހުންނަ ފަރާތަށް އެ ޕްރޮސެސް ފެށުމަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ލިބެން ޖެހޭނެއެވެ.

އާންމުކޮށް ބައެއް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އެ ޕްރޮސެސް ފުރިހަމައަށް ނިންމުމުގެ ކުރިން އޮރިޖިނަލް ބޭނުންވާ ނަމަވެސް، ކަރުދާސްތަކުގެ ސްކޭން ކޮޕީތަކުން އެ ޕްރޮސެސް ފެށޭނެ އެވެ. އިންކޯޓާމް ޑީޑީޕީ ޝިޕްމަންޓަށް އަމަލުކޮށްފައި ނުވާނަމަ (ކަސްޓަމްސް ޑިއުޓީ ޕޭޑް) ކަސްޓަމްސް ކްލިއަރެންސް އިންތިޒާމުކޮށް ފައިސާ ދެއްކުމަކީ ގަންނަ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް، ތިބާގެ ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރ ނުވަތަ އޭޖެންޓަށް ތިބާގެ ޝިޕްމަންޓް ކްލިއަރ ކޮށްދިނުމަކީ، އެމީހުންގެ އަތުގައި ބޭނުންވާ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ހުރިހާ ހިނދަކު، ފަސޭހަ ކަމެކެވެ.

6) މަންޒިލުގައި ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން

މުދާ އެންމެ ފަހު މަންޒިލަށް ވާސިލްވުމުން އެތައް މަސައްކަތެއް ނިންމަން ޖެހެ އެވެ. އެއީ ޝިޕްމަންޓް ލިބުމުން ފެށިގެން، އަދި އެތަނުގައި ހުރި އޭޖެންޓުން ލިޔެކިޔުންތައް ވެރިފައި ކުރަމުންދާ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ދެން، ބަނދަރުގައި ހުންނަ ސްޓޯރޭޖް ޔުނިޓުން ކޮންޓެއިނަރު ނަގައި މަންޒިލް ގުދަނަށް ގެންގޮސް، އެތަނުން މުދާ ބަލައި ޑެލިވަރީ ނުވަތަ ކަލެކްޝަން އަށް ސޯޓް ކުރެ އެވެ.

7) މަންޒިލަށް ޑެލިވަރީ ކުރުން

ގުދަނުން މުދާ އުފުލާ ފަރާތުގެ އެޑްރެހަށް ބަދަލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ 'މަންޒިލް ނުވަތަ އިމްޕޯޓް ހޯލޭޖް' ގެ ގޮތުގައެވެ. ގުދަނަށް މުދާ ގެންދިއުމަށް އެއް ނުވަތަ އެތައް ޓްރަކެއް (ބައެއް ފަހަރު ރޭލެއް ވެސް) ކުއްޔަށް ހިފާފައިވެ އެވެ. މި ފިޔަވަޅަކީ ދުރުމިނަށް ބަލާފައި މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ނަގާފާނެ ފިޔަވަޅެކެވެ.

ދޮރުން ދޮރަށް ހިދުމަތެއްގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރަނީ ފައިނަލް ޑެލިވަރީ ބަލަހައްޓާ ފޯވާޑަރެވެ. އަދި ކަސްޓަމަރަށް ފްރެއިޓް ފޯވާޑަރުގެ ގުދަނުން މުދާ ނަގައި، ދެން އެންމެ ފަހުން ޑެލިވަރީ ކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް އަމިއްލައަށް ޙަވާލުކުރެވޭނެއެވެ. އާންމުކޮށް ޓައިޓް ބަޖެޓެއްގައި ހިންގާ ފަރުދުން/ކުންފުނިތަކުން މި ސޮލިއުޝަން ޚިޔާރުކުރާއިރު، މިއީ އަގުހެޔޮ ހައްލެކެވެ.

7. ޗައިނާއިން ޝިޕިންގ އަށް ކިހާވަރެއް ޚަރަދުވާނެ؟

ޝިޕިންގ ޚަރަދުތައް ބިނާވެފައިވަނީ އުފެދުމާއި، މަންޒިލާއި، ހިދުމަތާއި، ޕެކޭޖުގެ ބަރުދަނާއި، އަދި އެހެނިހެން ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ.

ތިބާގެ ޕެކޭޖުގެ ސައިޒާއެކު، އޭގެ ބަރުދަން ތިބާގެ ޝިޕިންގ ޚަރަދަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފަކްޓަރސް ވެއެވެ. ބަރު ޕެކޭޖުތައް ޝިޕް ކުރުމަށް ޚަރަދު ބޮޑުވެއެވެ.
ޕެކޭޖުގެ ސައިޒަކީ ތިބާގެ ޝިޕިންގ ރޭޓް ކަނޑައަޅާ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އާންމު އުސޫލެއްގެ ގޮތުން ފޮށި ބޮޑުވި ވަރަކަށް ޝިޕް ކުރުމަށް ޚަރަދު ބޮޑުވާނެ އެވެ.

ކޮންމެ ކްލައިންޓެއްގެ ބޭނުންތައް ރަނގަޅަށް ފުއްދުމަށްޓަކައި، ރޭޓްތަކާއި ހިދުމަތްތަކުގެ ތަފާތު ވައްތަރުތައް ލިބެން ހުރެއެވެ. މިގޮތަށް ކަނޑުގެ މުދާ އުފުލުމާ ގުޅޭ މައިގަނޑު ދެ ގޮތެއް ޚިޔާރުކުރެވޭނެއެވެ:

ފުލް ކޮންޓެއިނަރ ލޯޑް (އެފްސީއެލް)

ފުލް ކޮންޓެއިނަރުގެ ދެ ވައްތަރެއް ހުށަހަޅައެވެ:

• 33 ކިއުބިކް މީޓަރުގެ އެތެރޭގެ ކެޕޭސިޓީއެއް އޮންނަ 20 ފޫޓުގެ އުސްމިނެވެ

• ނުވަތަ 40 ފޫޓުގެ ދިގުމިނެއްގައި، 66 ކިއުބިކް މީޓަރާއި ހަމައަށް އުފުލޭނެ ފަރާތެކެވެ.

މި ހައްލަކީ ރައްކާތެރި އަދި އިތުބާރު ހުރި ޝިޕިންގ ޕްރޮސެސްއެއް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހައްލެއް ކަމުގައި ވާއިރު، ތިބާގެ ކޮންޓެއިނަރު ފުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން ފައިނަލް ޑެސްޓިނޭޝަން އެޑްރެހާއި ހަމައަށް ސީލް ކުރެވޭނެއެވެ.

ކޮންޓެއިނަރ ލޯޑަކަށްވުރެ މަދު (އެލްސީއެލް)

މި ގޮތަކީ ކުޑަ ވޮލިއުމްތަކަށް ޚަރަދު ކުޑަ ގޮތެއް ކަމުގައި ވާއިރު، ކޮންޓެއިނަރުގެ އެންމެ ބަޔަކީ ތިބާގެ މުދާ އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރާނެ ގޮތެކެވެ. މި ހައްލުގެ ސަބަބުން ޝިޕިންގ ހަރަދު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވޭނެއެވެ. ތިބާގެ އުފެއްދުންތައް އެހެން ކަސްޓަމަރުންގެ އުފެއްދުންތަކާ އެކު ފޮށީގައި ލޯޑްކޮށްފައި ހުންނައިރު، ނިމުމުގައި ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ބޭނުންވާ ޖާގައަށެވެ.

އެލްސީއެލް ރެކޮމެންޑް ކުރެވެނީ 0-15m3 އާއި ދެމެދުގެ ވޮލިއުމް އަކަށެވެ. ނަމަވެސް ފުރާ ބަނދަރަށް ބަލާފައި ތަފާތު ވެދާނެ އެވެ.

8. ޑެލިވަރީ ކުރާ ވަގުތަކީ ކިހާ ދުވަހެއް ހެއްޔެވެ؟

ޝިޕިންގ & ޑެލިވަރީ ޑޭޓްސް ކަނޑައަޅަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޯޑަރު ދިނުމުގެ ކުރިން އިންވެންޓްރީއަށް ނުވަތަ ޑެލިވަރީ ކެޕޭސިޓީއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ޑެލިވަރީ ތާރީހު ނުލިބިދާނެ އެވެ.

އެއީ 12 ދުވަހާއި 60 ދުވަހާއި ދެމެދުގެ ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ވެދާނެ ކަމަށާއި، މި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ޝިޕިން ކުރާ ގައުމަކާއި ޝިޕިން މެތޯޑަށް ބަލާފައި ކަމަށެވެ. ވިޔަފާރި 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އޯޑަރު ޑެލިވަރީ ކުރެވޭނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ތިޔަބޭފުޅުންގެ އޯޑަރު ޕްރޮސެސްކޮށް ޝިޕްކުރަނީ ވީހާވެސް ޚަރަދު ކުޑަ ގޮތެއްގައި ކަމުން ހިލޭ ޝިޕިންގގެ ގޮތުގައި ރައްކާތެރިކަން ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނެއެވެ.

ހީވެސް ނުކުރާހާ ހިދުމަތެއް ލަސްވާ ސަރަހައްދެއްގައި (މޫސުން ގޯސްވެ، ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކާއި، ޝެޑިއުލް ނުކުރެވޭ އިވެންޓްތައް ފަދަ ކަންކަން) ދިރިއުޅެމުންދާނަމަ، އޯޑަރު ޑެލިވަރީ ކުރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ތާރީހަށް މަދުވެގެން 2 ވިޔަފާރި ދުވަހާއި 3 ދުވަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް އިތުރުކުރައްވާށެވެ.

ޓްރާންސިޓް ވަގުތު ކަނޑައަޅަނީ ވިޔަފާރި ދުވަސްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށާއި މާނައަކީ ހޮނިހިރު އަދި ހުކުރު ދުވަސް ޓްރާންސިޓް ވަގުތަށް ނުގުނާ ކަމަށެވެ. އަދި ޓްރާންސިޓް ވަގުތު ހިސާބުކުރާއިރު ބަންދު ދުވަސްތަކަށް ވެސް ރިއާޔަތް ކުރެ އެވެ.

ނަމަވެސް އާންމުކޮށް ޗައިނާގެ މައި ބަނދަރުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބަނދަރުން ލޮސް އެންޖެލިސް ނުވަތަ ލޯންގް ބީޗަށް މުދާ އެތެރެކުރާނަމަ ބަލަނީ ފެނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ހަފްތާ ހޭދަވުމެވެ. ނަމަވެސް 14 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މުދާ އަތަށް އަންނާނެ ކަމަށް އުންމީދު ނުކުރާށެވެ.

ބައިނަލްއަގްވާމީ މުދާ އުފުލުމަކީ ހާއްސަކޮށް ތަފާތު ޝިޕިން މޯޑްތަކުގެ ތެރެއިން ޚިޔާރުކުރާއިރު އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.

މި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފްރެއިޓް ޝިޕިންގ ޓްރާންސިޓް ޓައިމް ކެލްކިއުލޭޓަރ އިން ބްލެންޑްޑް އިންލޭންޑް ޓްރަކިންގ، އެއަރ، އަދި އޯޝަން ފްރެއިޓް އަށް ޝިޕިންގ ޓައިމް އަންދާޒާކޮށްދެނީ، ފްރެއިޓް ޝިޕިންގ ޓައިމްގެ ފުރިހަމަ އަންދާޒާއެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ.

ޑެލިވަރީ ކުރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ވަގުތަކީ ހަމައެކަނި ރެފަރެންސަކަށް ވާއިރު، ހަގީގީ ޑެލިވަރީ ވަގުތާ ތަފާތުވެދާނެ އެވެ. ސީދާ ޝަރުޠާ އެއްގޮތަށް ޙުކުމް ކުރައްވާށެވެ.

9. އިމްޕޯޓް ކުރެވޭތޯ؟

އިމްޕޯޓް ކުރުމުގެ ހަރަދު ފައިނޭންސް ކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އިމްޕޯޓް ކުރުމަކީ ކޭޝް އިންޓެންސިވް ކަމެއް ކަމުގައި ވާނީ ދެ ސަބަބަކާ ހުރެ އެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ޝިޕިންގ ނުވަތަ ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަދު ބޮޑުކަމަށް ބަލާއިރު، ބައެއް ކުދި އޯޑަރުތަކަށްވުރެ ބޮޑެތި މަދު އޯޑަރުތަކެއް ހެދުމަކީ ޚަރަދު ކުޑަ ކަމެއް – އެހެންކަމުން އިމްޕޯޓް އޯޑަރުތައް ގިނަ ފަހަރަށް ބޮޑެތި، އަދި އެހެންކަމުން އަގުބޮޑު.

ދެވަނަ ސަބަބަކީ އިމްޕޯޓް ކުރުމުން ވޯކިންގ ކެޕިޓަލް ގުޅިފައި އޮތުމެވެ. ތިބާ ގަންނަ މީހާ ކުރިން ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެދޭނެ، ނުވަތަ ތިބާގެ ބޭންކުން ލެޓަރ އޮފް ކްރެޑިޓް ނުވަތަ އެހެން ކޮންމެވެސް ޕޭމަންޓް ގެރެންޓީއެއް ހޯދުމަށް އެދޭނެ އެވެ. މާނައަކީ އޯޑަރު ދިނުމާއި ފައިސާ ދެއްކުމާ ދެމެދުގެ ވަގުތުގައި އެ ފައިސާ ނުލިބޭނެ ނުވަތަ ވިޔަފާރި ހިންގުމަށް ބޭނުން ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި އެއީ ބައެއް އޯޑަރުތަކަށް އެތައް މަހެއް ވަންދެން ފެތުރިދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

އިމްޕޯޓް އޯޑަރުތަކަށް ފައިސާ ބަނދެފައި އޮއްވާ އަދިވެސް ވިޔަފާރި ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ހިންގޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ކޭޝްފްލޯ ފޯކަސްޓެއް ހިންގާށެވެ. އެކައުންޓެންޓާއި، ބޭންކް މެނޭޖަރާއި، ނުވަތަ ފައިނޭންޝަލް އެޑްވައިޒަރާއި ވާހަކަ ދައްކައިގެން މުހިންމު އެއްވެސް ކަމެއް ފަރުވާކުޑަކޮށްފައި ނުވާކަން ޑަބަލް ޗެކް ކުރާށެވެ.

10. އިމްޕޯޓްކުރުމުގެ ނުރައްކާތައް

ލޯކަލް ގޮތުން ގަތުމަށް ވުރެ އިމްޕޯޓް ކުރުމާ ގުޅުން ހުރި ނުރައްކާތައް ގިނަ ކަމަށާއި، އެކަންކަން ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މެނޭޖް ކުރުމަށްޓަކައި މިކަންކަމަށް ސަމާލުވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތިރީގައިވާ ކޮލިޓީއާއި ޑެލިވަރީގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހިމެނެއެވެ.

• ތިބާއާއި ތިބާގެ ސަޕްލައިއާ ދެމެދު އޮންނަ ދުރުމިން ބޮޑުވެދާނެއެވެ. މާނައަކީ ތިބާއަށް ޗެކްކުރަން، ނުވަތަ ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލް ފަދަ މައްސަލަތަކާ ކުރިމަތިލާން އުނދަގޫވުމެވެ.

• ޑެލިވަރީގެ ދުރުމިން އިތުރުވެ، ޑެލިވަރީ ކުރާ ވަގުތު ދިގުވުމުން މުދާ އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް ދަތިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޑެލިވަރީ ކުރަން ނަގާ ވަގުތުގެ ސަބަބުން، ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތުން މާޔޫސްކޮށްލައިފިނަމަ ވަގުތުން ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ބަދަލު އުފެއްދުމެއް ނުލިބޭތީ، ދަށް މުދާ ބަލައިގަންނަން ޖެހޭ ހާލަތަކަށް ނިމިދާނެ އެވެ.

އަގުހުރި ސަޕްލައިއަރުން ހޯދުމަށް ސަމާލުކަންދީ، ހަމައެކަނި އޯޑަރު ކުރަނީ ޑެލިވަރީ ނުކުރުމުން ކަވަރު ލިބޭ ޝަރުތުތަކެއްގެ މަތިން ކަމަށާއި، ލަސްވެގެން ޑެލިވަރީ ކުރުމުން ނުވަތަ ސްޓޭންޑަޑާ ނުފޯރާ މުދަލަށް ޖޫރިމަނާ ވެސް ހިމެނޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ބަދަލު ސަޕްލައިއަރުން ތިބުމަކީ ވެސް ފައިދާހުރި ކަމެއް ކަމުން ބޭނުން ނަމަ ބެކްއަޕް ވެސް ލިބެ އެވެ.

11. އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓް އުފުލުންތަކާ ކުރިމަތިލުން

އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓް އުފުލިގެން ދިއުމަކީ އިމްޕޯޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިވެދާނެ އަނެއް ނުރައްކަލެވެ. ތިބާ ގަންނަނީ ބޭރު ފައިސާގެ އަގުގައި މުދާ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، އޭގެ މާނައަކީ އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓް އުފުލިގެން ދިއުމުން ނިމުމުގައި އެމެރިކާ ޑޮލަރުން ދައްކަން ޖެހޭ ފައިނަލް އަދަދަށް އަސަރު ފޯރާފާނެ އެވެ.

އެންމެ އަގުހެޔޮ ސަޕްލައިއަރަކީ ކޮންމެހެން އިމްޕޯޓަށް މުއާމަލާތް ކުރަން އެންމެ ރަނގަޅު ސަޕްލައިއަރެއް ނޫނެވެ. އެއަށްވުރެ މުހިންމީ އަގުހުރި ސަޕްލައިއަރެއް ހޯދުމެވެ. ތިބާ ބޭނުންވަނީ ތިބާއަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ޔަގީންވާ ސަޕްލައިއަރެއް ހޯދަން:

• ތިބާގެ ނަގުދު ފައިސާއާއެކު އެއް ރެއަކުން ގެއްލިގެން ނުދާނެއެވެ

• ވަގުތުން ޑެލިވަރީ ކުރާނެއެވެ

• ކަނޑައަޅާފައިވާ އުފެއްދުންތައް އަދި އުންމީދުކުރާ ފެންވަރުގެ އުފެއްދުންތައް ފޯރުކޮށްދޭނެއެވެ

• އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނުވަތަ ލަސްތަކެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ އެކަން އަންގަމުން ގެންދާނެއެވެ

• ތިބާގެ ޕޮޓެންޝަލް ސަޕްލައިއާ ސަޕްލައި ކުރާ ކަސްޓަމަރުންގެ ލިސްޓެއް ބަލާލުމަށް އެދުމާއި، ރެފަރެންސް ހޯދުމަށް އެމީހުންނާ ގުޅާށެވެ. ކުންފުނީގެ ކްރެޑިޓް ޗެކެއް ހަދައި، ކުރެވެން އޮތް ނަމަ އެ ފައިސާ ޚަރަދުކޮށްގެން ޖިސްމާނީ ގޮތުން

• އެމީހުންނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް އެމީހުންގެ ތަނާއި، ޕްލާންޓާއި، އެމީހުންގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ފެންވަރު ބެލުން. ސައިޓް ވިޒިޓެއް ހަމަޖައްސައި ނުދެވޭނަމަ އޯޑަރު ދިނުމުގެ ކުރިން އެންމެ ކުޑަމިނުން ސާމްޕަލް ހޯދުމަށް ބާރުއަޅާށެވެ.

12. ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކާ މުޢާމަލާތްކުރުން

ބޭރު ގައުމެއްގައި ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކާ މުއާމަލާތް ކުރުމުގައި ގިނަ ފަހަރަށް އުނގެނުމުގެ ވަރުގަދަ ކަރުވައެއް ހިމެނެ އެވެ. ތިބާ މުޢާމަލާތް ކުރަނީ ތިބާއާ އެއް ބަހަކުން ވާހަކަ ނުދައްކާ، އަދި ތިބާގެ ސަގާފަތާއި އަގުތައް ތިބާގެ ސަގާފަތާއި އަގުތައް ތަފާތު މީހުންނާ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ލޯކަލް ސަޕްލައި ކުރާ ފަރާތްތަކާ މުއާމަލާތް ކުރާއިރު ވުރެ ބޮޑަށް އޮޅުން ބޮޅުން ވުމާއި މުއާމަލާތް ގޯސްވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ.

13. ވިޔަފާރީގެ ޝަރުތުތައް

އިމްޕޯޓް އޯޑަރެއްގައި ސޮއި ކުރުމުގެ ކުރިން އިމްޕޯޓަރުންނާއި އެކްސްޕޯޓަރުން ބޭނުންކުރާ ވިޔަފާރީގެ ޝަރުތުތައް ވިސްނަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، މި ޝަރުތުތަކާ މެދު ދެފަރާތަށް ވެސް އެއްގޮތަކަށް ވިސްނޭކަން ޔަގީން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

އެކްސް (އެކްސް ވޯކްސް ނުވަތަ އެކްސް ފެކްޓްރީ، ގުދަން، ނުވަތަ ޕްލާންޓޭޝަން)، އެފްއޭއެސް (ފްރީ އެލަންގްސައިޑް ޝިޕް)، އަދި އެފްއޯބީ (ފްރީ އޮން ބޯޑް) ފަދަ ޝަރުތުތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ފުރަތަމަ ހީވާހާ އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް ޗެމްބަރ އޮފް ކޮމާސް އިން ވަނީ ވިޔަފާރީގެ ޝަރުތުތައް މާނަކުރުމަށް ސްޓޭންޑަރޑައިޒްޑް އުސޫލުތަކެއް އެކުލަވާލައި، އިންކޯޓާމްސް ކިޔާ އުސޫލުތަކެއް އެކުލަވާލާފައެވެ.

މިހާރު ބޭނުންކުރާ އިންކޯޓާމްސް 2010 ނަމަވެސް އިސްލާހުކޮށްފައިވާ އެޑިޝަން، އިންކޯޓާމްސް 2020 އަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ 2020 ވަނަ އަހަރު ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.